PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Gdańsk, 4 września 2026 r. RGD.610.2.2022.PC wersja jawna (tajemnica przedsiębiorstwa i inne informacje prawnie chronione oznaczone jako [xxx]) DECYZJA nr RGD- 7/2026 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i…
PREZES
URZĘDU OCHRONY
KONKURENCJI I KONSUMENTÓW
Gdańsk, 4 września 2026 r.
RGD.610.2.2022.PC
wersja jawna
(tajemnica przedsiębiorstwa i inne informacje prawnie chronione oznaczone jako [xxx])
DECYZJA nr RGD- 7/2026
I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r.
o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2025 r. poz. 1714), po przeprowadzeniu
postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów
- Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów –
po uprawdopodobnieniu stosowania przez Bank Millennium Spółka Akcyjna z siedzibą
w Warszawie (dalej także: „Bank” lub „Spółka”) praktyk naruszających zbiorowe interesy
konsumentów polegających na:
- niedokonywaniu – nie później niż do końca dnia roboczego, następującego po dniu
otrzymania od konsumenta stosownego zgłoszenia dotyczącego wystąpienia
nieautoryzowanej transakcji płatniczej - zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji
płatniczej lub przywrócenia obciążonego rachunku płatniczego do stanu,
jaki istniałby, gdyby nie miała miejsca nieautoryzowana transakcja płatnicza,
pomimo braku zaistnienia przesłanek uprawniających Bank do niedokonania ww.
czynności, tj. posiadania przez Bank uzasadnionych oraz należycie
udokumentowanych podstaw, aby podejrzewać oszustwo ze strony konsumenta
i poinformowania o tym podejrzeniu w formie pisemnej organów powołanych
do ścigania przestępstw lub otrzymania powiadomienia od konsumenta o wystąpieniu
nieautoryzowanej transakcji płatniczej po upływie 13 miesięcy od dnia obciążenia
jego rachunku płatniczego, co może naruszać art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia
2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2026 r. poz. 623) i godzić w zbiorowe interesy
konsumentów, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy
konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji
i konsumentów,
- przekazywaniu konsumentom - w odpowiedziach udzielanych na ich zgłoszenia
dotyczące wystąpienia nieautoryzowanych transakcji płatniczych – informacji
o weryfikacji przez dostawcę usługi płatniczej prawidłowego użycia instrumentu
płatniczego
poprzez
posłużenie
się indywidualnymi
danymi
uwierzytelniającymi w sposób sugerujący, że wykazanie przez Bank wyłącznie iż
kwestionowane transakcje płatnicze zostały poprawnie uwierzytelnione stanowi
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
1
jednocześnie wykazanie autoryzacji takiej transakcji i wyłącza jego obowiązek
zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji, co może wprowadzać konsumentów
w błąd odnośnie obowiązków przedsiębiorcy wynikających z art. 46 ust. 1 ustawy
z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2026 r. poz. 623), a także
co do rozkładu ciężaru udowodnienia, że transakcja płatnicza została autoryzowana,
co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1, ust.
2 pkt 1 i ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r.
o
przeciwdziałaniu
nieuczciwym
praktykom
rynkowym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 845) i godzić w zbiorowe interesy konsumentów,
a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów,
o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji
i konsumentów,
3) przekazywaniu konsumentom - w odpowiedziach udzielanych na ich zgłoszenia
dotyczące wystąpienia nieautoryzowanych transakcji płatniczych – nieprawdziwych
informacji o autoryzacji kwestionowanych przez konsumentów transakcji przy
jednoczesnym przedstawianiu informacji wskazujących, że do transakcji doszło
w wyniku umyślnego lub będącego skutkiem rażącego niedbalstwa naruszenia przez
konsumentów co najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42 ustawy
z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2026 r. poz. 623)
oraz w łączącej konsumenta i Bank umowie przez co ponoszą oni odpowiedzialność za
kwestionowane transakcje płatnicze, o której mowa w art. 46 ust. 3 ustawy z dnia
19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, co może wprowadzać konsumentów w błąd
odnośnie przysługujących im uprawnień określonych w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia
19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, co może stanowić nieuczciwą praktykę
rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 4 ust.
2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom
rynkowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 845) i godzić w zbiorowe interesy konsumentów,
a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów,
o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów,
oraz po złożeniu przez Bank w toku postępowania zobowiązania do podjęcia działań
zmierzających do zakończenia ww. naruszeń i usunięcia ich skutków, na następujących
zasadach:
A) INFORMACJE OGÓLNE
1.
Bank zobowiązuje się do wdrożenia lub zmiany stosowanych procedur
wewnętrznych dot. obsługi zgłoszeń dot. nieautoryzowanych transakcji płatniczych.
2.
W indywidualnych sprawach, kierując się okolicznościami danej sprawy, przy
uwzględnieniu słusznego interesu konsumenta, Bank może stosować zasady lub
rozwiązania które wykraczają poza złożone zobowiązanie w odniesieniu do zwrotu
żądanej kwoty lub jej wysokości, jeżeli wynik ich zastosowania jest korzystniejszy dla
konsumenta, w szczególności zasady lub rozwiązania korzystne dla konsumentów,
wynikające z obowiązujących w chwili wydania Decyzji lub przyjętych w późniejszym
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
2
okresie aktów prawa krajowego lub unijnego, określających zasady rozpatrywania
zgłoszeń dotyczących nieautoryzowanych transakcji płatniczych.
3.
Bank nie będzie powoływał się na złożone zobowiązanie lub decyzję wydaną
przez Prezesa UOKiK jako uzasadnienie odmowy lub ograniczenia spełnienia roszczenia
konsumenta.
4.
Rozpatrzenie przez Bank reklamacji na podstawie zasad wynikających ze
złożonego zobowiązania lub decyzji wydanej przez Prezesa UOKiK, nie wyłącza ani nie
ogranicza uprawnienia konsumenta do dochodzenia dalej idących roszczeń na drodze
cywilnoprawnej.
5.
W przypadku zmiany przepisów prawa określających obowiązki Banku w zakresie
rozpatrywania zgłoszeń konsumentów dotyczących nieautoryzowanych transakcji
płatniczych, Bank będzie w pierwszej kolejności zobowiązany i uprawniony do
stosowania nowych przepisów.
B) WDROŻENIE PROCEDUR
Bank zobowiązuje się do zaniechania zarzucanych praktyk poprzez wdrożenie
następujących procedur:
I.
Jako zgłoszenia dot. transakcji nieautoryzowanych Bank będzie traktował wszystkie
zgłoszenia konsumentów, z których wynika, że konsumenci kwestionują dokonanie
autoryzacji określonej transakcji. W szczególności jako zgłoszenia dot.
nieautoryzowanych transakcji Bank będzie traktował te zgłoszenia, z których treści
wynika, że do kwestionowanej transakcji płatniczej doszło w warunkach, w których
osoba trzecia w nieuprawniony sposób:
- posłużyła się indywidualnymi danymi uwierzytelniającymi konsumenta do
wykonania transakcji płatniczej w ramach bankowości elektronicznej;
- dokonała aktywacji aplikacji mobilnej Banku na swoim urządzeniu, z
wykorzystaniem danych konsumenta;
- posłużyła się danymi karty płatniczej konsumenta do wykonania transakcji
płatniczej;
- powiązała kartę płatniczą konsumenta ze swoim wirtualnym portfelem w
sposób, który pozwalał tej osobie trzeciej na wykonywanie transakcji z
pominięciem silnego uwierzytelnienia takiej transakcji przez Bank;
Powyższy katalog nie stanowi przy tym wyczerpującego katalogu okoliczności,
które będą wykorzystywane przez Bank do ustalenia, że dane zgłoszenie dotyczy
transakcji nieautoryzowanej.
II.
Ustalenie, po dokonaniu zgłoszenia przez konsumenta, że w ocenie Banku nastąpiła
autoryzacja transakcji:
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
3
- nie będzie opierało się wyłącznie na wykazaniu prawidłowego uwierzytelnienia i
faktu zarejestrowania prawidłowego użycia instrumentu płatniczego,
- będzie wymagało ustalenia, że konsument samodzielnie autoryzował transakcję,
bez wykorzystania przez nieuprawnione osoby trzecie jakichkolwiek środków
technicznych lub informatycznych, mających na celu ingerencję w czynności
związane z autoryzacją transakcji, na jakimkolwiek etapie następującym od
momentu zainicjowania transakcji do momentu jej sfinalizowania. W szczególności,
jako autoryzowane, nie będą przez Bank traktowane transakcje, do których doszło
w wyniku:
a) przekazania (ustnie, pisemne lub elektronicznie np. na stronie internetowej) lub
pozostawienia w takim miejscu, które umożliwia łatwy do nich dostęp
nieuprawnionym osobom trzecim:
i. indywidualnych danych uwierzytelniających do logowania do bankowości
internetowej lub mobilnej oraz do autoryzacji transakcji,
ii. pełnych danych karty płatniczej oraz instrumentów umożliwiających
wykonanie transakcji z wykorzystaniem tych danych
iii. karty płatniczej przechowywanej łącznie z pinem;
b) przekazania (ustnie, pisemne lub elektronicznie np. na stronie internetowej) lub
pozostawienia w takim miejscu, które umożliwia łatwy do nich dostęp
nieuprawnionym osobom trzecim:
i. danych niezbędnych do połączenia i aktywacji aplikacji mobilnej z kontem
klienta,
ii. danych karty płatniczej;
c) udostępnienia przez aplikacje służące do obsługi zdalnego pulpitu podglądu
danych zgromadzonych na urządzeniu konsumenta lub zezwolenie na zdalne
zarządzanie urządzeniem konsumenta przez nieuprawnione osoby trzecie w
ramach korzystania z bankowości internetowej lub mobilnej;
III.
Bank będzie podejmował działania zmierzające do zapobiegania nieautoryzowanym
transakcjom płatniczym oraz oszukańczym transakcjom płatniczym, korzystając z
metod wskazanych w Zaleceniach Prezesa UOKiK dla dostawców usług płatniczych
„Działania ograniczające ryzyko wystąpienia transakcji oszukańczych” lub metod
co najmniej równoważnych, oraz będzie stale doskonalił metody identyfikacji i
zapobiegania występowaniu transakcjom oszukańczym. W tym celu Bank opracuje
zasady ustalania katalogu nietypowych transakcji płatniczych. Bank będzie
podejmował działania mające na celu określenie katalogu nietypowych transakcji
płatniczych ustalonych indywidualnie dla konsumenta w oparciu o analizę
posiadanych informacji o tym konsumencie, w tym jego bieżącej i historycznej
aktywności, jak również w oparciu o informacje pozyskane z zewnętrznych źródeł
danych, w tym opracowanych przez Narodowy Bank Polski i Komisję Nadzoru
Finansowego.
IV.
Po otrzymaniu przez Bank zgłoszenia dot. nieautoryzowanej transakcji płatniczej,
jeżeli Bank w terminie, o którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących
zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej (na moment wydania decyzji:
art. 46 ust. 1 uup) ustali, że w ocenie Banku:
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
4
a. transakcja nie była autoryzowana,
oraz,
b. konsument nie działał celowo ani nie dopuścił się rażącego niedbalstwa,
które mogło doprowadzić do nieautoryzowanej transakcji płatniczej,
oraz,
c. zgłoszenie nie stanowi próby oszustwa ze strony konsumenta:
- Bank dokona zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej w terminie, o
którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących zwrotu kwoty
nieautoryzowanej transakcji płatniczej (na moment wydania decyzji: art. 46 ust. 1
uup);
- Bank skieruje do konsumenta, w terminie i w formie o których mowa w odpowiednich
przepisach dotyczących odpowiedzi na reklamację (na moment wydania decyzji: art.
15a ust. 2 uup), komunikację zawierającą informację o pozytywnym rozpatrzeniu
zgłoszenia przez Bank.
V.
Po otrzymaniu przez Bank zgłoszenia dot. nieautoryzowanej transakcji płatniczej,
jeżeli Bank w terminie o którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących
zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej (na moment wydania decyzji:
art. 46 ust. 1 uup) nie będzie w stanie ustalić okoliczności mogących wskazywać w
ocenie Banku na:
a. autoryzację transakcji przez konsumenta,
albo,
b. celowe działanie konsumenta, które mogło doprowadzić do
nieautoryzowanej transakcji płatniczej, albo rażące niedbalstwa konsumenta,
które mogło doprowadzić do nieautoryzowanej transakcji płatniczej,
albo,
c. próbę oszustwa ze strony konsumenta
- Bank dokona zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej w terminie, o
którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących zwrotu kwoty
nieautoryzowanej transakcji płatniczej (na moment wydania decyzji: art. 46 ust. 1
uup);
- Bank skieruje do konsumenta niezwłocznie komunikację zawierającą co najmniej:
a) informację, że Bank na moment dokonania zwrotu kwoty nie ustalił, że w jego
ocenie transakcja była autoryzowana ani że nieautoryzowana transakcja
wynikała z celowego działania konsumenta lub doszło do niej na skutek rażącego
niedbalstwa konsumenta, lub że zgłoszenie stanowiło próbę oszustwa ze strony
konsumenta,
b) informację, że Bank może następczo ustalić, że w ocenie Banku transakcja była
autoryzowana, wynikała z celowego działania konsumenta lub doszło do niej na
skutek rażącego niedbalstwa konsumenta, lub że zgłoszenie stanowiło próbę
oszustwa ze strony konsumenta.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
5
Ponadto, komunikacja ta może zawierać:
c) wezwanie konsumenta do przedstawiania dodatkowych wyjaśnień w określonym
przez Bank terminie,
d) wskazanie, że brak ustosunkowania się konsumenta może być podstawą
wydłużenia terminu rozpatrzenia zgłoszenia, zgodnie z odpowiednimi
przepisami dotyczącymi odpowiedzi na reklamację (na moment wydania
decyzji: art. 15a ust. 3 uup).
3. W przypadku finalnego uznania przez Bank, że transakcja nie była autoryzowana,
nie miało miejsca celowe działanie albo rażące niedbalstwo konsumenta, które
mogło doprowadzić do nieautoryzowanej transakcji płatniczej, ani zgłoszenie nie
stanowi usiłowania oszustwa ze strony konsumenta, Bank, w terminie i w formie o
których mowa w odpowiednich przepisach dotyczących odpowiedzi na reklamację (na
moment wydania decyzji: art. 15a ust. 2 uup), skieruje do konsumenta komunikację
zawierającą informację o pozytywnym rozpatrzeniu zgłoszenia.
4. W przypadku, finalnego uznania przez Bank, że w jego ocenie doszło do:
a) autoryzacji transakcji przez konsumenta
Bank, w terminie i w formie o których mowa w odpowiednich przepisach dotyczących
odpowiedzi na reklamację (na moment wydania decyzji: art. 15a ust. 2 uup), skieruje
do konsumenta komunikację zawierającą co najmniej:
i. informację o negatywnym rozpatrzeniu zgłoszenia,
ii. informację, że w ocenie Banku kwestionowana transakcja była autoryzowana,
iii. szczegółowy opis okoliczności faktycznych ustalonych przez Bank,
wskazujących w ocenie Banku na autoryzację transakcji,
iv. odniesienie się do wyjaśnień konsumenta – jeżeli zostały przedstawione,
Ponadto, komunikacja ta może zawierać:
v. wezwanie do zwrotu kwoty uprzednio zwróconej konsumentowi, albo
informację o możliwości skierowania w późniejszym czasie odrębnego pisma z
wezwaniem do zwrotu kwoty,
vi. informację o możliwości skorzystania z pozasądowego trybu rozstrzygania
sporów konsumentów z Bankiem,
vii. informację o możliwości skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego
w przypadku braku zwrotu kwoty transakcji,
viii. informację, że świadome zgłoszenie transakcji autoryzowanej jako
nieautoryzowanej może zostać przez Bank potraktowane jako próba oszustwa
ze strony konsumenta.
Niezależnie od komunikacji przekazanej konsumentowi, w przypadku uznania przez
Bank, że działania konsumenta nie były wynikiem błędu co do autoryzacji transakcji
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
6
i cechowały się umyślnością, Bank może złożyć zawiadomienie do organów ścigania o
możliwości popełnienia przestępstwa przez konsumenta.
b) celowego działania konsumenta lub rażącego niedbalstwa konsumenta, które
mogło doprowadzić do nieautoryzowanej transakcji płatniczej:
Bank, w terminie i w formie o których mowa w odpowiednich przepisach dotyczących
odpowiedzi na reklamację (na moment wydania decyzji: art. 15a ust. 2 uup), skieruje
do konsumenta komunikację, zawierającą co najmniej:
i. informację o negatywnym rozpatrzeniu zgłoszenia,
ii. informację, że w ocenie Banku wystąpiły okoliczności wskazujące na rażące
niedbalstwo konsumenta, które mogło doprowadzić do nieautoryzowanej
transakcji płatniczej albo na celowe działanie konsumenta, które mogło
doprowadzić do nieautoryzowanej transakcji płatniczej,
iii. szczegółowy opis okoliczności ustalonych przez Bank, wskazujących w ocenie
Banku na rażące niedbalstwo konsumenta albo jego celowe działanie, które
mogło doprowadzić do nieautoryzowanej transakcji płatniczej,
iv. odniesienie się do wyjaśnień konsumenta – jeżeli zostały przedstawione,
Ponadto, komunikacja ta może zawierać:
v. wezwanie do zwrotu kwoty uprzednio zwróconej konsumentowi albo informację
o możliwości skierowania w późniejszym czasie odrębnego pisma z wezwaniem
do zwrotu kwoty,
vi. informację o możliwości skorzystania z pozasądowego trybu rozstrzygania
sporów konsumentów z Bankiem,
vii. Informację o możliwości skierowania przez Bank sprawy na drogę postępowania
sądowego w przypadku braku zwrotu kwoty transakcji.
c) oszustwa ze strony konsumenta
Bank, w terminie i w formie o których mowa w odpowiednich przepisach dotyczących
odpowiedzi na reklamację (na moment wydania decyzji: art. 15a ust. 2 uup), skieruje
do konsumenta komunikację, zawierającą co najmniej:
i. informację o negatywnym rozpatrzeniu zgłoszenia.
Ponadto, komunikacja ta może zawierać:
ii. wezwanie do zwrotu kwoty uprzednio zwróconej konsumentowi, albo
informację o możliwości skierowania w późniejszym czasie odrębnego pisma z
wezwaniem do zwrotu kwoty,
iii. informację o możliwości skorzystania z pozasądowego trybu rozstrzygania
sporów konsumentów z Bankiem,
iv. informację o możliwości skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego
w przypadku braku zwrotu kwoty transakcji.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
7
Niezależnie od komunikacji skierowanej do konsumenta, w przypadku, gdy
konsument nie dokona zwrotu kwoty transakcji uprzednio zwróconej mu przez Bank,
Bank złoży zawiadomienie do organów ścigania o możliwości próby popełnienia
przestępstwa przez konsumenta.
5. W szczególnie skomplikowanych przypadkach uniemożliwiających rozpatrzenie
reklamacji (w szczególności w wyniku braku reakcji konsumenta na prośbę banku o
przekazanie dodatkowych wyjaśnień) i udzielenie konsumentowi odpowiedzi w
terminie, o którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących odpowiedzi na
reklamację (na moment wydania decyzji: art. 15a ust. 2 uup), Bank skieruje do
konsumenta komunikację zawierająca informację o finalnym sposobie rozpatrzenia
zgłoszenia nie później niż w terminie o którym mowa w odpowiednich przepisach
dotyczących odpowiedzi na reklamację (na moment wydania decyzji: art. 15a ust. 3
pkt 3 uup).
VI.
Po otrzymaniu przez Bank zgłoszenia dot. nieautoryzowanej transakcji, jeżeli Bank
w terminie o którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących zwrotu kwoty
nieautoryzowanej transakcji płatniczej (na moment wydania decyzji: art. 46 ust. 1
uup) będzie w stanie ustalić okoliczności wskazujące w ocenie Banku na:
a. rażące
niedbalstwo
konsumenta,
które
mogło
doprowadzić
do
nieautoryzowanej transakcji płatniczej;
albo,
b. celowe działanie konsumenta, które mogło doprowadzić do nieautoryzowanej
transakcji płatniczej:
- Bank dokona zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej w terminie, o
którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących zwrotu kwoty
nieautoryzowanej transakcji płatniczej (na moment wydania decyzji: art. 46 ust. 1
uup);
- Bank niezwłocznie skieruje do konsumenta komunikację, zawierającą co najmniej:
a) informację, że Bank na moment dokonania zwrotu kwoty nie ustalił, że w jego
ocenie transakcja była autoryzowana,
b) informację, że w ocenie Banku wystąpiły okoliczności wskazujące na rażące
niedbalstwo konsumenta, które mogło doprowadzić do nieautoryzowanej
transakcji płatniczej albo na celowe działanie konsumenta, które mogło
doprowadzić do nieautoryzowanej transakcji płatniczej,
c) szczegółowy opis okoliczności ustalonych przez Bank, wskazujących w ocenie
Banku na rażące niedbalstwo konsumenta lub celowe działanie, które mogło
doprowadzić do nieautoryzowanej transakcji płatniczej,
d) wezwanie do ustosunkowania się przez konsumenta do ustaleń Banku w
określonym przez Bank terminie,
e) wskazanie, że brak ustosunkowania się konsumenta może być podstawą
wydłużenia terminu rozpatrzenia zgłoszenia, zgodnie z art. 15a ust 3 uup.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
8
- W przypadku finalnego uznania przez Bank, że w jego ocenie transakcja nie była
autoryzowana, nie miało miejsca celowe działanie albo rażące niedbalstwo
konsumenta, które mogło doprowadzić do nieautoryzowanej transakcji
płatniczej, ani zgłoszenie nie stanowi usiłowania oszustwa ze strony konsumenta,
Bank, nie później niż w terminie i w formie o których mowa w odpowiednich
przepisach dotyczących odpowiedzi na reklamację (na moment wydania decyzji: art.
15a ust. 2 uup), skieruje do konsumenta komunikację zawierającą informację o
pozytywnym rozpatrzeniu zgłoszenia.
- W przypadku finalnego uznania przez Bank, że w jego ocenie transakcja nie była
autoryzowana, ale miało miejsce celowe działanie albo rażące niedbalstwo
konsumenta, które doprowadziło do nieautoryzowanej transakcji płatniczej,
Bank, w terminie i w formie o których mowa w odpowiednich przepisach dotyczących
odpowiedzi na reklamację (na moment wydania decyzji: art. 15a ust. 2 uup), skieruje
do konsumenta komunikację zawierającą co najmniej:
a) informację o negatywnym rozpatrzeniu zgłoszenia,
b) informację, że Bank podtrzymuje ustalenie, że w jego ocenie transakcja nie była
autoryzowana,
c) informację, że Bank podtrzymuje ustalenie, że w jego ocenie wystąpiły
okoliczności wskazujące na rażące niedbalstwo konsumenta, które mogło
doprowadzić do nieautoryzowanej transakcji płatniczej albo na celowe działanie
konsumenta, które mogło doprowadzić do nieautoryzowanej transakcji
płatniczej,
d) szczegółowy opis okoliczności ustalonych przez Bank, wskazujących w ocenie
Banku na rażące niedbalstwo konsumenta lub celowe działanie, które mogło
doprowadzić do nieautoryzowanej transakcji płatniczej,
Ponadto, komunikacja ta może zawierać:
e) wezwanie do zwrotu kwoty transakcji albo informację o możliwości skierowania
w późniejszym czasie odrębnego pisma z wezwaniem do zwrotu kwoty,
f) informację o możliwości skorzystania z pozasądowego trybu rozstrzygania
sporów konsumentów z Bankiem,
g) Informację o możliwości skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego
w przypadku braku zwrotu kwoty transakcji.
- W szczególnie skomplikowanych przypadkach uniemożliwiających rozpatrzenie
reklamacji (w szczególności w wyniku braku reakcji konsumenta na prośbę banku o
przekazanie dodatkowych wyjaśnień) i udzielenie konsumentowi odpowiedzi w
terminie, o którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących odpowiedzi na
reklamację (na moment wydania decyzji: art. 15a ust. 2 uup) Bank skieruje
komunikacje zawierająca informacje o finalnym sposobie rozpatrzenia zgłoszenia nie
później niż w terminie o którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących
odpowiedzi na reklamację (na moment wydania decyzji: art. 15a ust. 3 pkt 3 uup).
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
9
VII.
Po otrzymaniu przez Bank zgłoszenia dot. nieautoryzowanej transakcji, jeżeli Bank
w terminie o którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących zwrotu kwoty
nieautoryzowanej transakcji płatniczej (na moment wydania decyzji: art. 46 ust. 1
uup) posiada dowody autoryzacji transakcji przez konsumenta:
- Bank niezwłocznie skieruje do konsumenta komunikację, zawierającą co najmniej:
a) informację, że Bank ustalił, że w jego ocenie transakcja była autoryzowana,
b) szczegółowy opis okoliczności faktycznych ustalonych przez Bank, wskazujących
w ocenie Banku na autoryzację transakcji przez konsumenta,
c) wezwanie do ustosunkowania się przez konsumenta do ustaleń Banku w
określonym przez Bank terminie,
d) wskazanie, że brak ustosunkowania się konsumenta może być podstawą
wydłużenia terminu rozpatrzenia zgłoszenia, zgodnie z odpowiednimi
przepisami dotyczącymi odpowiedzi na reklamację (na moment wydania
decyzji: art. 15a ust. 3 uup),
e) informację, że świadome zgłoszenie transakcji autoryzowanej jako
nieautoryzowanej może zostać przez Bank potraktowane jako próba oszustwa ze
strony konsumenta,
- Bank może dokonać zwrotu kwoty kwestionowanej transakcji płatniczej w terminie,
o którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących zwrotu kwoty
nieautoryzowanej transakcji płatniczej (na moment wydania decyzji: art. 46 ust. 1
uup);
- W przypadku finalnego uznania przez Bank, po uzyskaniu dodatkowych wyjaśnień od
konsumenta, że w jego ocenie transakcja nie była autoryzowana, Bank, w terminie
i w formie o których mowa w odpowiednich przepisach dotyczących odpowiedzi na
reklamację (na moment wydania decyzji: art. 15a ust. 2 uup), skieruje do
konsumenta komunikację zawierającą informację o pozytywnym rozpatrzeniu
zgłoszenia. Bank dokonuje zwrotu kwoty kwestionowanej transakcji płatniczej w
terminie, o którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących odpowiedzi na
reklamację (na moment wydania decyzji: art. 15a ust. 2 uup);
- W przypadku finalnego uznania przez Bank, że w jego ocenie transakcja była
autoryzowana, Bank, nie później niż w terminie i w formie o których mowa w
odpowiednich przepisach dotyczących odpowiedzi na reklamację (na moment
wydania decyzji: art. 15a ust. 2 uup), skieruje do konsumenta komunikację
zawierającą co najmniej:
a) informację o negatywnym rozpatrzeniu zgłoszenia,
b) informację, że Bank podtrzymuje ustalenie, że w jego ocenie transakcja była
autoryzowana,
c) szczegółowy opis okoliczności ustalonych przez Bank, wskazujących w ocenie
Banku na autoryzację transakcji przez konsumenta.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
10
- W szczególnie skomplikowanych przypadkach uniemożliwiających rozpatrzenie
reklamacji (w szczególności w wyniku braku reakcji konsumenta na prośbę banku o
przekazanie dodatkowych wyjaśnień) i udzielenie konsumentowi odpowiedzi w
terminie, o którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących odpowiedzi na
reklamację (na moment wydania decyzji: art. 15a ust. 2 uup) bank skieruje
komunikacje zawierająca informacje o finalnym sposobie rozpatrzenia zgłoszenia nie
później niż w terminie o którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących
odpowiedzi na reklamację (na moment wydania decyzji: art. 15a ust. 3 pkt 3 uup).
- W przypadku podtrzymania przez konsumenta woli rozpatrzenia jego zgłoszenia jako
dotyczącego transakcji nieautoryzowanej, niezależnie od komunikacji przekazanej
konsumentowi, w przypadku finalnego uznania przez Bank, że w jego ocenie
transakcja była autoryzowana i jednocześnie niedokonaniu zwrotu
kwestionowanej kwoty konsumentowi, Bank dokonuje zgłoszenia podejrzenia
usiłowania popełnienia oszustwa przez konsumenta organom ścigania.
- Bank dokona niezwłocznie zwrotu kwoty transakcji konsumentowi po otrzymaniu
prawomocnego postanowienia o niepodjęciu lub umorzeniu postępowania, wydanego
przez organy ścigania w sprawie ze zgłoszenia Banku, jeżeli jego podstawę stanowi
ustalenie organów ścigania, że:
a)
czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających
podejrzenie jego popełnienia,
albo
b) czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że
sprawca nie popełnia przestępstwa,
8. Bank nie jest zobowiązany do zwrotu kwoty transakcji konsumentowi w sytuacji, w
której z uzasadnienia prawomocnego postanowienia o niepodjęciu lub umorzeniu
przez organy ścigania postępowania, o którym mowa w pkt VII.7, wynika, że podstawą
ustalenia niepopełnienia czynu lub braku znamion czynu zabronionego stanowił brak
zamiaru jego popełnienia przez konsumenta.
VIII.
Po otrzymaniu przez Bank zgłoszenia dot. nieautoryzowanej transakcji, jeżeli Bank
w terminie o którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących zwrotu kwoty
nieautoryzowanej transakcji płatniczej (na moment wydania decyzji: art. 46 ust. 1
uup) będzie w stanie ustalić okoliczności wskazujące na uzasadnione podejrzenie,
że zgłoszenie stanowi próbę dokonania oszustwa ze strony konsumenta:
- Bank nie dokona zwrotu kwoty transakcji płatniczej.
- Bank skieruje do konsumenta, w terminie i w formie o których mowa w odpowiednich
przepisach dotyczących odpowiedzi na reklamację (na moment wydania decyzji: art.
15a ust. 2 uup), komunikację zawierającą informację o negatywnym rozpatrzeniu
zgłoszenia przez Bank.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
11
- Bank złoży zawiadomienie do organów ścigania o możliwości popełnienia
przestępstwa przez konsumenta.
- Bank dokona niezwłocznie zwrotu kwoty transakcji konsumentowi w sytuacji, w
której z uzasadnienia prawomocnego postanowienia o niepodjęciu lub umorzeniu
postępowania wydanego przez organy ścigania w sprawie ze zgłoszenia Banku, jeżeli
jego podstawę stanowi ustalenie organów ścigania, że:
a)
czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających
podejrzenie jego popełnienia,
albo
b) czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że
sprawca nie popełnia przestępstwa,
5. Bank nie jest zobowiązany do zwrotu kwoty transakcji konsumentowi w sytuacji, w
której z uzasadnienia prawomocnego postanowienia o niepodjęciu lub umorzeniu
przez organy ścigania postępowania o którym mowa w pkt VIII.4, wynika, że podstawą
ustalenia niepopełnienia czynu lub braku znamion czynu zabronionego stanowił brak
zamiaru jego popełnienia przez konsumenta.
IX.
Po otrzymaniu przez Bank zgłoszenia dot. nieautoryzowanej transakcji, jeżeli Bank
w terminie o którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących zwrotu kwoty
nieautoryzowanej transakcji płatniczej (na moment wydania decyzji: art. 46 ust. 1
uup) ustali, że transakcja płatnicza została dokonana:
a. z wykorzystaniem skradzionego lub przywłaszczonego konsumentowi
instrumentu płatniczego,
oraz,
b. dotyczy płatności w punkcie sprzedaży,
oraz,
c. których realizacja nie była uwarunkowana zatwierdzeniem jej kodem PIN:
- Bank dokona
a) zwrotu kwoty transakcji w terminie o którym mowa w odpowiednich przepisach
dotyczących zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej (na moment
wydania decyzji: art. 46 ust. 1 uup),
albo:
b) zwrotu kwoty transakcji powyżej równowartości w walucie polskiej 50 euro,
ustalonej przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez NBP obowiązującego
w dniu wykonania transakcji, w terminie o którym mowa odpowiednich przepisach
dotyczących zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej (na moment
wydania decyzji: art. 46 ust. 1 uup).
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
12
- Bank, nie później niż w terminie i w formie o którym mowa w odpowiednich
przepisach dotyczących odpowiedzi na reklamację (na moment wydania decyzji: art.
15a ust. 2 uup), skieruje do konsumenta komunikację, zawierającą co najmniej:
w przypadku zwrotu kwoty w całości:
a) informację o pozytywnym rozpatrzeniu zgłoszenia,
albo, w przypadku zwrotu kwoty transakcji powyżej równowartości w walucie polskiej
50 euro, ustalonej przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez NBP
obowiązującego w dniu wykonania transakcji:
b) informację o zastosowaniu przez Bank wyjątku, o którym mowa w odpowiednich
przepisach dotyczących zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej (na
moment wydania decyzji: art. 46 ust. 2 uup) wraz z uzasadnieniem stanowiska
Banku w tym zakresie,
c) pouczenie o możliwości wykazania przez konsumenta, że:
i. konsument nie miał możliwości stwierdzenia utraty, kradzieży lub
przywłaszczenia instrumentu płatniczego przed wykonaniem transakcji
płatniczej,
lub
ii. utrata instrumentu płatniczego przed wykonaniem transakcji płatniczej została
spowodowana działaniem lub zaniechaniem ze strony pracownika, agenta lub
oddziału dostawcy płatnika lub podmiotu świadczącego na jego rzecz usługi, o
których mowa w odpowiednich przepisach (na moment wydania decyzji: art. 6
pkt. 10 uup);
d) pouczenie o skutkach wykazania przez konsumenta okoliczności, o których mowa
w pkt 2 lit. c (i-ii),
e) informację o możliwości skorzystania z pozasądowego trybu rozstrzygania sporów
konsumentów z Bankiem.
- W szczególnie skomplikowanych przypadkach uniemożliwiających rozpatrzenie
reklamacji (w szczególności w wyniku braku reakcji konsumenta na prośbę banku o
przekazanie dodatkowych wyjaśnień) i udzielenie konsumentowi odpowiedzi w
terminie, o którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących odpowiedzi na
reklamację (na moment wydania decyzji: art. 15a ust. 2 uup) Bank skieruje do
konsumenta komunikację zawierająca informację o finalnym sposobie rozpatrzenia
zgłoszenia nie później niż w terminie o którym mowa w odpowiednich przepisach
dotyczących odpowiedzi na reklamację (na moment wydania decyzji: art. 15a ust. 3
pkt 3 uup).
X.
Po otrzymaniu przez Bank zgłoszenia dot. nieautoryzowanej transakcji, jeżeli Bank
w terminie o którym mowa w przepisach dotyczących zwrotu kwoty
nieautoryzowanej transakcji płatniczej (na moment wydania decyzji: art. 46 ust. 1
uup) ustali, że zgłoszenie zostało złożone w terminie przekraczającym termin na
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
13
zgłoszenie przez konsumenta nieautoryzowanej transakcji, o którym mowa w
odpowiednim przepisie (na moment wydania decyzji: art. 44 ust. 2 uup):
- Bank nie dokona zwrotu kwoty transakcji.
- Bank skieruje do konsumenta, w terminie i w formie o których mowa w odpowiednich
przepisach dotyczących odpowiedzi na reklamację (na moment wydania decyzji: art.
15a ust. 2 uup), komunikację zawierającą Informację o negatywnym rozpatrzeniu
zgłoszenia przez Bank, zawierającą uzasadnienie stanowiska Banku, wraz ze
wskazaniem treści odpowiedniego przepisu dotyczącego terminu na zgłoszenie przez
konsumenta nieautoryzowanej transakcji (na moment wydania decyzji: art. 44 ust.
2 uup).
XI.
Po otrzymaniu przez Bank zgłoszenia dot. nieautoryzowanej transakcji, jeżeli Bank
w terminie o którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących zwrotu kwoty
nieautoryzowanej transakcji płatniczej (na moment wydania decyzji: art. 46 ust. 1
uup) ustali, że konsument otrzymał już w inny sposób zwrot kwoty reklamowanej
transakcji płatniczej lub nie został w ogóle obciążony kwotą transakcji:
- Bank skieruje do konsumenta, w terminie i w formie o których mowa w odpowiednich
przepisach dotyczących odpowiedzi na reklamację (na moment wydania decyzji: art.
15a ust. 2 uup), komunikację zawierającą informację o negatywnym rozpatrzeniu
zgłoszenia przez Bank, zawierającą uzasadnienie stanowiska Banku, oraz:
a. wskazanie transakcji, która stanowiła zwrot kwoty będącej przedmiotem
zgłoszenia konsumenta,
albo:
b. informację, że rachunek konsumenta nie został obciążony kwotą będącą
przedmiotem zgłoszenia konsumenta.
- Bank nie dokona zwrotu kwoty transakcji.
XII.
Po otrzymaniu przez Bank zgłoszenia dot. nieautoryzowanej transakcji, jeżeli w
terminie o którym mowa w odpowiednich przepisach dotyczących zwrotu kwoty
nieautoryzowanej transakcji płatniczej (na moment wydania decyzji: art. 46 ust. 1
uup) konsument wycofa zgłoszenie przed dokonaniem zwrotu kwoty transakcji
przez Bank.
- Bank skieruje do konsumenta, w terminie i w formie o których mowa w odpowiednich
przepisach dotyczących odpowiedzi na reklamację (na moment wydania decyzji: art.
15a ust. 2 uup), komunikację zawierającą informację, że Bank nie dokonuje żądanego
w reklamacji zwrotu, w związku z wycofaniem zgłoszenia przez konsumenta.
- Bank nie dokona zwrotu kwoty transakcji.
XIII.
Bank zobowiązuje się do wdrożenia procedur o których mowa w pkt I-XII w terminie
nie później niż 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się Decyzji.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
14
C) USUNIĘCIE SKUTKÓW
XIV.
Bank zobowiązuje się do dokonania, nie później niż do dnia 31 grudnia 2027 r.,
ponownego rozpatrzenia uprzednio negatywnie rozpatrzonych zgłoszeń dot.
nieautoryzowanych transakcji płatniczych składanych przez konsumentów objętych
usunięciem trwających skutków naruszenia w okresie od dnia 16 listopada 2022 r.
do dnia wdrożenia procedur, o którym mowa w pkt XIII.
XV.
W odniesieniu do konsumentów będących w terminie uprawomocnienia się decyzji
aktualnymi klientami Banku, Bank z własnej inicjatywy, bez wniosków tych
konsumentów, ponownie rozpatrzy zgłoszenia dot. nieautoryzowanych transakcji
płatniczych składane przez tych konsumentów w okresie od dnia 16 listopada 2022
r. do dnia wdrożenia procedur, o którym mowa w pkt XIII. W przypadku klientów,
którzy złożyli zgłoszenia dotyczące nieautoryzowanych transakcji płatniczych w
okresie od uprawomocnienia się decyzji do dnia wdrożenia procedur, o którym
mowa w pkt. XIII, Bank ponownie zweryfikuje status klientów (aktualny czy były
klient) i zastosuje procedurę zgodną z tymi ustaleniami.
XVI.
Bank zobowiązuje się do umożliwienia konsumentom objętym usunięciem
trwających skutków naruszenia odniesienie się do ustaleń Banku dokonanych w
ramach ponownego rozpatrzenia reklamacji w terminie o którym mowa w pkt XIV
przedłużonym o kolejne 3 miesiące.
XVII.
W stosunku do konsumentów będących w terminie uprawomocnienia się decyzji
aktualnymi klientami Banku, w przypadku uprzednio negatywnie rozpatrzonych
zgłoszeń dot. nieautoryzowanych transakcji, w ramach których Bank nie będzie w
stanie w terminie, o którym mowa w pkt XIV ustalić okoliczności mogących
wskazywać w ocenie Banku na:
a. rażące niedbalstwo konsumenta, które mogło doprowadzić do nieautoryzowanej
transakcji płatniczej,
albo,
b. celowe działanie konsumenta, które mogło doprowadzić do nieautoryzowanej
transakcji płatniczej,
albo,
c. autoryzację transakcji przez konsumenta:
- Bank na podstawie niniejszej Decyzji dokona zwrotu kwoty kwestionowanej
transakcji płatniczej w terminie, o którym mowa w pkt XIV,
- Bank skieruje do konsumenta komunikację, zawierającą co najmniej:
a) informację o ponownym rozpatrzeniu reklamacji w związku z wydaniem decyzji
Prezesa UOKiK RGD-7/2026,
b) informację, że Bank ustalił na moment dokonania zwrotu kwoty, że w ocenie
Banku transakcja miała charakter nieautoryzowany.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
15
XVIII.
W stosunku do konsumentów będących w terminie uprawomocnienia się decyzji
aktualnymi klientami Banku, w przypadku uprzednio negatywnie rozpatrzonych
zgłoszeń dot. nieautoryzowanych transakcji, w ramach których Bank będzie w
stanie ustalić w terminie, o którym mowa w pkt XIV okoliczności wskazujące w
ocenie Banku na:
a. rażące niedbalstwo konsumenta, które mogło doprowadzić do nieautoryzowanej
transakcji płatniczej;
albo,
b. celowe działanie konsumenta, które mogło doprowadzić do nieautoryzowanej
transakcji płatniczej:
1.
Bank na podstawie niniejszej Decyzji dokona zwrotu kwoty kwestionowanej
transakcji płatniczej w terminie o którym mowa w pkt XIV i skieruje do
konsumenta komunikację, zawierającą co najmniej informację o pozytywnym
rozpatrzeniu reklamacji w związku z wydaniem decyzji Prezesa UOKiK
RGD-7/2026.
albo,
2.
Bank skieruje do konsumenta w terminie o którym mowa w pkt XIV komunikację,
zawierającą co najmniej:
a) informację o ponownym rozpatrzeniu reklamacji w związku z wydaniem decyzji
Prezesa UOKiK RGD-7/2026,
b) informację że Bank ustalił na moment ponownego rozpatrzenia reklamacji, że
w ocenie Banku transakcja miała charakter nieautoryzowany,
c) szczegółowy opis okoliczności ustalonych przez Bank, wskazujących w ocenie
Banku na rażące niedbalstwo konsumenta lub celowe działanie, które mogło
doprowadzić do nieautoryzowanej transakcji płatniczej,
d) informację o możliwości żądania przez konsumenta zwrotu kwoty transakcji,
e) informację o możliwości skierowania w późniejszym czasie odrębnego pisma z
wezwaniem do zwrotu kwoty, w przypadku, gdy konsument zażąda zwrotu
kwoty mimo ustaleń Banku w zakresie rażącego niedbalstwa lub celowego
działania konsumenta, które mogło doprowadzić do nieautoryzowanej transakcji
płatniczej,
f) informację, że w związku z ustaleniem przez Bank okoliczności wskazujących w
ocenie Banku na rażące niedbalstwo lub celowe działanie konsumenta, które
mogło doprowadzić do nieautoryzowanej transakcji płatniczej, Bank w
przypadku dokonania zwrotu kwoty transakcji może następczo dochodzić zwrotu
tej kwoty na drodze sądowej,
g) wyznaczenie terminu instrukcyjnego dla konsumenta na ustosunkowanie się do
przedmiotowej komunikacji, nie krótszego niż 30 dni kalendarzowych,
h) wskazanie co najmniej 2 kanałów komunikacji, jakimi konsument może
ustosunkować się do przedmiotowej komunikacji, przy czym te kanały
komunikacji powinny być dogodne dla konsumenta,
i) informację, że nieustosunkowanie się przez konsumenta do przedmiotowej
komunikacji i niepodtrzymanie żądania zwrotu kwoty skutkować będzie
niezwróceniem kwoty roszczenia przez Bank.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
16
- Jeżeli do czasu upływu terminu, o którym mowa w pkt XVI, konsument nie
ustosunkuje się do komunikacji, o której mowa w pkt 2, Bank nie dokona zwrotu
kwoty transakcji.
- Jeżeli do czasu upływu terminu o którym mowa w pkt XVI konsument ustosunkuje się
do komunikacji, o której mowa w pkt 2 w ten sposób, że zażąda zwrotu kwoty
nieautoryzowanej transakcji płatniczej, Bank na podstawie niniejszej Decyzji dokona
zwrotu kwoty transakcji w terminie 15 dni roboczych liczonym od dnia wpływu do
Banku żądania konsumenta.
XIX.
W stosunku do konsumentów będących w terminie uprawomocnienia się decyzji
aktualnymi klientami Banku, w przypadku uprzednio negatywnie rozpatrzonych
zgłoszeń których treść wskazywała, że konsument kwestionował dokonanie
autoryzacji transakcji płatniczej, w ramach których Bank będzie w stanie
zgromadzić dowody stanowiące w ocenie Banku dowód autoryzacji transakcji przez
konsumenta w terminie, o którym mowa w pkt XIV:
- Bank na podstawie niniejszej Decyzji dokona zwrotu kwoty kwestionowanej
transakcji płatniczej w terminie o którym mowa w pkt XIV i skieruje do konsumenta
komunikację, zawierającą co najmniej informację o pozytywnym rozpatrzeniu
reklamacji w związku z wydaniem decyzji Prezesa UOKiK RGD-7/2026.
albo,
- Bank skieruje do konsumenta w terminie o którym mowa w pkt XIV komunikację,
zawierającą co najmniej:
a) informację o ponownym rozpatrzeniu reklamacji w związku z wydaniem decyzji
Prezesa UOKiK RGD-7/2026,
b) wskazanie konsumentowi dowodów i ustaleń potwierdzających w ocenie Banku
autoryzację transakcji,
c) wezwanie konsumenta do ustosunkowania się do dowodów i ustaleń
potwierdzających w ocenie Banku autoryzację transakcji,
d) informację, że świadome zgłoszenie transakcji autoryzowanej jako
nieautoryzowanej może zostać przez Bank potraktowane jako próba oszustwa ze
strony konsumenta, która może skutkować złożeniem przez Bank zawiadomienia
o usiłowaniu popełnienia przestępstwa,
e) wyznaczenie terminu instrukcyjnego dla konsumenta na ustosunkowanie się do
przedmiotowej komunikacji, nie krótszego niż 30 dni kalendarzowych,
f) wskazanie co najmniej 2 kanałów komunikacji, jakimi konsument może
ustosunkować się do przedmiotowej komunikacji, przy czym te kanały
komunikacji powinny być dogodne dla konsumenta,
g) informację, że nieustosunkowanie się przez konsumenta do przedmiotowej
komunikacji i niepodtrzymanie żądania zwrotu kwoty będzie skutkować brakiem
dokonania przez Bank zwrotu kwoty, w związku z nieustosunkowaniem się przez
konsumenta do ustaleń Banku.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
17
- W przypadku, gdy konsument do czasu upływu terminu o którym mowa w pkt XVI, w
odpowiedzi na komunikację, o której mowa w pkt 2, zaprzeczy autoryzacji transakcji:
a) Bank na podstawie niniejszej Decyzji dokona zwrotu kwoty transakcji w terminie
15 dni roboczych liczonym od dnia wpływu do Banku deklaracji konsumenta,
albo:
b) Bank złoży zawiadomienie do organów ścigania o podejrzeniu próby popełnienia
oszustwa przez konsumenta.
- W przypadku dokonania zwrotu, o którym mowa w pkt 1, Bank nie będzie stosował
procedur, o których mowa w pkt 2-3, przy czym jednocześnie Bank nie będzie
dochodził od konsumenta w żaden sposób zwrotu tej kwoty.
XX.
W stosunku do konsumentów będących w terminie uprawomocnienia się decyzji
aktualnymi klientami Banku, w przypadku uprzednio negatywnie rozpatrzonych
zgłoszeń dot. nieautoryzowanych transakcji, w ramach których Bank w terminie o
którym mowa w pkt XIV ustali, że transakcja płatnicza została dokonana:
a. z wykorzystaniem skradzionego lub przywłaszczonego konsumentowi
instrumentu płatniczego,
oraz:
b. dotyczy płatności w punkcie sprzedaży,
oraz:
c. których realizacja nie była uwarunkowana zatwierdzeniem jej kodem PIN:
- Bank na podstawie niniejszej Decyzji dokona zwrotu kwoty kwestionowanej
transakcji w terminie o którym mowa w pkt XIV,
albo,
- Bank dokona w terminie o którym mowa w pkt XIV zwrotu kwoty transakcji powyżej
równowartości w walucie polskiej 50 euro, ustalonej przy zastosowaniu kursu
średniego ogłaszanego przez NBP obowiązującego w dniu wykonania transakcji.
- Bank dodatkowo skieruje do konsumenta w terminie o którym mowa w pkt XIV
komunikację, zawierającą co najmniej:
W przypadku zwrotu kwoty w całości:
a) informację o ponownym rozpatrzeniu reklamacji w związku z wydaniem decyzji
Prezesa UOKiK RGD-7/2026,
b) informację o pozytywnym rozpatrzeniu zgłoszenia,
Albo, w przypadku zwrotu kwoty transakcji powyżej równowartości w walucie polskiej 50
euro, ustalonej przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez NBP obowiązującego
w dniu wykonania transakcji:
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
18
c) informację o ponownym rozpatrzeniu reklamacji w związku z wydaniem decyzji
Prezesa UOKiK RGD-7/2026,
d) informację o zastosowaniu przez Bank wyjątku, o którym mowa w art. 46 ust. 2
uup wraz z uzasadnieniem stanowiska Banku w tym zakresie,
e) pouczenie o możliwości wykazania przez konsumenta, że:
i. konsument nie miał możliwości stwierdzenia utraty, kradzieży lub
przywłaszczenia instrumentu płatniczego przed wykonaniem transakcji
płatniczej,
lub
ii. utrata instrumentu płatniczego przed wykonaniem transakcji płatniczej została
spowodowana działaniem lub zaniechaniem ze strony pracownika, agenta lub
oddziału dostawcy płatnika lub podmiotu świadczącego na jego rzecz usługi, o
których mowa w art. 6 pkt 10 uup;
f) pouczenie o skutkach wykazania przez konsumenta okoliczności, o których mowa w
pkt 3 lit. e (i-ii),
g) informację o możliwości skorzystania z pozasądowego trybu rozstrzygania sporów
konsumentów z Bankiem.
XXI.
W odniesieniu do konsumentów nie będących w terminie uprawomocnienia się
decyzji aktualnymi klientami Banku, których zgłoszenia dot. nieautoryzowanych
transakcji płatniczych zostały uprzednio negatywnie rozpatrzone przez Bank:
- Bank ponownie rozpatrzy uprzednio negatywnie rozpatrzone przez Bank zgłoszenia
dotyczące nieautoryzowanych transakcji płatniczych składane przez tych
konsumentów w okresie od dnia 16 listopada 2022 r. do dnia wdrożenia procedur, o
którym mowa w pkt. XIII, na wniosek tych konsumentów.
- Bank skieruje do tych konsumentów, na ostatni znany Bankowi adres
korespondencyjny (w tym, jeżeli Bank posiada: adres poczty elektronicznej, numer
telefonu, adres zamieszkania), nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia
uprawomocnienia się decyzji (a w odniesieniu do byłych klientów, o których mowa z
pkt. XV zd. 2 w terminie miesiąca od dnia wdrożenia procedur, o którym mowa w
pkt. XIII), indywidualną komunikację, zawierającą co najmniej:
a) informację o wydaniu przez Prezesa UOKiK decyzji RGD-7/2026,
b) informację o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie zgłoszenia,
najpóźniej w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania informacji,
c) informację o procedurze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie zgłoszenia.
Ponadto komunikacja ta może zawierać:
d) wzór wniosku o ponowne rozpatrzenie zgłoszenia,
lub
e) odesłanie do formularza na stronie internetowej Banku, umożliwiającego
składanie wniosków o ponowne rozpatrzenie zgłoszenia.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
19
- Bank zapewni możliwość składania wniosków, o których mowa w pkt 1, za
pośrednictwem kanału zapewniającego Bankowi możliwość uwierzytelnienia
(weryfikacji danych osobowych) byłych klientów składających wnioski, w terminie nie
krótszym niż 3 miesiące od dnia poinformowania go przez Bank w ramach
indywidualnej komunikacji, o której mowa w pkt 2.
- Wniosek, o którym mowa w pkt 1, będzie rozpatrywany przez Bank w terminie o
którym mowa w pkt XIV , przy odpowiednim zastosowaniu procedur, o których mowa
w pkt XVI-XX. Bank poinformuje klienta w terminie maksymalnie miesiąca, liczonym
od daty wpływu jego wniosku do Banku, o planowanym terminie rozpatrzenia jego
wniosku.
XXII.
Usunięciem trwających skutków naruszenia, o którym mowa w pkt XIV-XXI, nie
zostaną objęte zgłoszenia konsumentów:
- uprzednio rozpatrzone przez Bank pozytywnie w całości,
- złożone w terminie przekraczającym 13 miesięcy od dnia obciążenia rachunku
płatniczego konsumenta albo od dnia, w którym transakcja miała być wykonana,
- co do których na dzień wdrożenia procedur, o którym mowa w pkt. XIII, zostały
złożone przez konsumentów powództwa przed sądami powszechnymi,
- wycofane przez konsumentów do dnia wdrożenia procedur, o którym mowa w pkt.
XIII,
- co do których konsumenci otrzymali już w inny sposób zwrot kwoty reklamowanej
transakcji płatniczej lub nie zostali w ogóle obciążeni kwotą transakcji,
- co do których zostało złożone przez Bank zawiadomienie do organów ścigania o
podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez konsumentów,
- złożone przez konsumentów, którzy skorzystali z prawa do usunięcia ich danych
osobowych (prawo do bycia zapomnianym),
- którzy dokonali zwrotu uprzednio zwróconej im przez Bank kwoty reklamowanej
transakcji płatniczej w związku z ustaleniem Banku, że w jego ocenie do transakcji
doszło w wyniku rażącego niedbalstwa konsumenta lub celowego naruszenia przez
niego
obowiązków
zabezpieczenia
swoich
indywidualnych
danych
uwierzytelniających.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
20
OBOWIĄZKI PUBLIKACYJNE
Bank zamieści komunikat o decyzji Prezesa Urzędu (dalej: „Komunikat”) na stronie
internetowej Banku mieszczącej się pod adresem: https://www.bankmillennium.pl/ (dalej:
„strona internetowa Banku”), w: wersji desktopowej i wersji mobilnej. Komunikat będzie
miał następującą treść:
„Na stronie UOKiK możesz zobaczyć decyzję zobowiązującą Prezesa UOKiK z dnia 4 września
2026 r. nr RGD-7/2026 określającą obowiązki Banku Millennium S.A. związane z
otrzymywaniem
przez
Bank
zgłoszeń
konsumentów
dotyczących
transakcji
nieautoryzowanych. Więcej informacji można znaleźć w oświadczeniu na stronie
internetowej Banku Millennium S.A.”
1)
Komunikat będzie zawierał hiperłącze (przy słowach „Na stronie UOKiK możesz
zobaczyć decyzję zobowiązującą Prezesa UOKiK z dnia 4 września 2026 r. nr RGD7/2026”) odsyłające do decyzji opublikowanej na stronie UOKiK, a także hiperłącze
(przy słowach „w oświadczeniu na stronie internetowej Banku Millennium S.A.”)
odsyłające do podstrony zawierającej oświadczenie Banku o treści zobowiązania
(dalej: „Oświadczenie”).
Klienci, którzy posiadają aplikację mobilną, otrzymają w niej powiadomienie typu push
z informacją „Zapoznaj się z decyzją Prezesa UOKiK z dnia 4 września 2026 r. nr RGD7/2026. Szczegóły w skrzynce odbiorczej”. W skrzynce odbiorczej Bank udostępni
konsumentom treść oświadczenia (dalej: „Oświadczenie – skrzynka”):
W związku z wydaniem decyzji, Bank zobowiązał się między innymi do ponownego
rozpatrzenia uprzednio negatywnie rozpatrzonych zgłoszeń dotyczących nieautoryzowanych
transakcji płatniczych, składanych przez klientów po dniu 15 listopada 2022 r.
Jeżeli zgłaszałeś do Banku po 15 listopada 2022 r., że wystąpiły transakcje, które nie były
przez Ciebie autoryzowane, a Bank rozpatrzył negatywnie Twoje zgłoszenie, to nie musisz
wykonywać żadnych dodatkowych czynności. Twoje wcześniejsze zgłoszenie rozpatrzymy
ponownie najpóźniej do dnia 31 grudnia 2027r., co może oznaczać zmianą wcześniejszej
decyzji Banku.
Wyjątki od ponownego rozpatrzenia uprzednio negatywnie rozpoznanych zgłoszeń
dotyczących nieautoryzowanych transakcji płatniczych przewiduje pkt. XXII sentencji
decyzji Prezesa UOKiK.”
Oświadczenie, do którego będzie odsyłał Komunikat na stronie internetowej Banku
będzie miało następującą treść:
„Uprzejmie informujemy o wydaniu decyzji zobowiązującej przez Prezesa Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr RGD-7/2026 z dnia 4 września 2026 r., która
uprawdopodobniła stosowanie przez Bank praktyk naruszających zbiorowe interesy
konsumentów polegających na:
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
21
- niedokonywaniu – nie później niż do końca dnia roboczego, następującego po dniu
otrzymania od konsumenta stosownego zgłoszenia dotyczącego wystąpienia
nieautoryzowanej transakcji płatniczej - zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji
płatniczej lub przywrócenia obciążonego rachunku płatniczego do stanu,
jaki istniałby, gdyby nie miała miejsca nieautoryzowana transakcja płatnicza,
pomimo braku zaistnienia przesłanek uprawniających Bank do niedokonania ww.
czynności, tj. posiadania przez Bank uzasadnionych oraz należycie
udokumentowanych podstaw, aby podejrzewać oszustwo ze strony konsumenta
i poinformowania o tym podejrzeniu w formie pisemnej organów powołanych
do ścigania przestępstw lub otrzymania powiadomienia od konsumenta
o wystąpieniu nieautoryzowanej transakcji płatniczej po upływie 13 miesięcy od dnia
obciążenia jego rachunku płatniczego, co może naruszać art. 46 ust. 1 ustawy z dnia
19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2026 r. poz. 623) i godzić w
zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą
zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie
konkurencji i konsumentów,
- przekazywaniu konsumentom - w odpowiedziach udzielanych na ich zgłoszenia
dotyczące wystąpienia nieautoryzowanych transakcji płatniczych – informacji
o weryfikacji przez dostawcę usługi płatniczej prawidłowego użycia instrumentu
płatniczego
poprzez
posłużenie
się indywidualnymi
danymi
uwierzytelniającymi w sposób sugerujący, że wykazanie przez Bank wyłącznie iż
kwestionowane transakcje płatnicze zostały poprawnie uwierzytelnione stanowi
jednocześnie wykazanie autoryzacji takiej transakcji i wyłącza jego obowiązek
zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji, co może wprowadzać konsumentów
w błąd odnośnie obowiązków przedsiębiorcy wynikających z art. 46 ust. 1 ustawy
z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2026 r. poz. 623), a także
co do rozkładu ciężaru udowodnienia, że transakcja płatnicza została autoryzowana,
co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1, ust.
2 pkt 1 i ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o
przeciwdziałaniu
nieuczciwym
praktykom
rynkowym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 845) i godzić w zbiorowe interesy konsumentów,
a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów,
o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji
i konsumentów,
- przekazywaniu konsumentom - w odpowiedziach udzielanych na ich zgłoszenia
dotyczące wystąpienia nieautoryzowanych transakcji płatniczych – nieprawdziwych
informacji o autoryzacji kwestionowanych przez konsumentów transakcji przy
jednoczesnym przedstawianiu informacji wskazujących, że do transakcji doszło
w wyniku umyślnego lub będącego skutkiem rażącego niedbalstwa naruszenia przez
konsumentów co najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42 ustawy
z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2026 r. poz. 623) oraz w
łączącej konsumenta i Bank umowie przez co ponoszą oni odpowiedzialność za
kwestionowane transakcje płatnicze, o której mowa w art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 19
sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, co może wprowadzać konsumentów w błąd
odnośnie przysługujących im uprawnień określonych w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
22
19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, co może stanowić nieuczciwą praktykę
rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 4 ust.
2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom
rynkowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 845) i godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a
w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o
której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów;
Treść Oświadczenia:
W związku z wydaniem decyzji, Bank zobowiązał się między innymi do ponownego
rozpatrzenia
uprzednio
negatywnie
rozpatrzonych
zgłoszeń
dotyczących
nieautoryzowanych transakcji płatniczych, składanych przez klientów po dniu 15
listopada 2022 r.
Jeżeli jesteś aktualnym klientem Banku według stanu na dzień […] (data
uprawomocnienia się decyzji) i zgłaszałeś do Banku po 15 listopada 2022 r., że
wystąpiły transakcje, które nie były przez Ciebie autoryzowane, a Bank rozpatrzył
negatywnie Twoje zgłoszenie, to nie musisz wykonywać żadnych dodatkowych
czynności. Twoje wcześniejsze zgłoszenie rozpatrzymy ponownie najpóźniej do dnia
31 grudnia 2026 r., co może oznaczać zmianą wcześniejszej decyzji Banku.
Jeżeli natomiast nie jesteś już naszym klientem i zgłaszałeś do Banku po 15 listopada
2022 r., że wystąpiły transakcje, które nie były przez Ciebie autoryzowane, a Bank
rozpatrzył negatywnie Twoje zgłoszenie to będziemy kierować do Ciebie na ostatni
znany nam adres korespondencyjny szczegółowe informacje o możliwości złożenia
wniosku o ponowne rozpatrzenie zgłoszenia dotyczącego nieautoryzowanej transakcji
płatniczej. W tym celu możesz nam podać aktualny adres korespondencyjny w
dowolnej placówce Banku.
Wyjątki od ponownego rozpatrzenia uprzednio negatywnie rozpoznanych zgłoszeń
dotyczących nieautoryzowanych transakcji płatniczych przewiduje pkt. XXII sentencji
decyzji Prezesa UOKiK.”
4)
Komunikat (wraz z załączonym w formie hiperłącza Oświadczeniem) zostanie
opublikowany przez Bank w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się decyzji
Prezesa UOKiK. Komunikat będzie dostępny we wszystkich wskazanych kanałach
komunikacji przez okres 3 (trzech) miesięcy od dnia jego publikacji. Po upływie tego
terminu, Komunikat (wraz z załączonym w formie hiperłącza Oświadczeniem) zostanie
usunięty ze wszystkich źródeł komunikacji.
Rodzaj i rozmiar czcionki odpowiadać będzie rodzajowi i rozmiarowi czcionki
zwyczajowo używanej odpowiednio na stronie internetowej Banku i w aplikacji
mobilnej Banku. Tekst będzie wyjustowany i zostanie umieszczony w ramce, o
rozmiarze takim, aby była ona w całości wypełniona oświadczeniem.
Oświadczenie będzie widoczne przez cały czas, gdy użytkownik jest na podstronie
i samodzielnie nie zamknie informacji (Oświadczenie nie przybierze formy
np. rotacyjnego banera czy slajdu).
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
23
W przypadku zmiany adresu strony internetowej Banku, niniejsze zobowiązanie będzie
odnosić się do strony internetowej funkcjonującej w czasie zamieszczenia
przedmiotowego Oświadczenia na stronie internetowej Banku.
W przypadku zmiany nazwy Banku, jej przekształcenia lub przejścia praw i obowiązków
na inny podmiot pod jakimkolwiek tytułem, publikacja zostanie zrealizowana
odpowiednio przez lub za pośrednictwem Banku lub następcy prawnego, ze
wskazaniem nazw dawnej i nowej.
W przypadku, gdyby na stronie internetowej Banku, w okresie publikacji komunikatu,
widniał już inny komunikat, którego obowiązek publikacji wynika z decyzji Prezesa
UOKiK lub innego organu, komunikat o którym mowa w niniejszej Decyzji będzie
opublikowany obok (po prawej stronie), w taki sposób, aby oba komunikaty były
widoczne w równym stopniu, bez wpływu na widoczność pozostałych treści na stronie
internetowej Banku.
W razie zmiany treści sentencji decyzji Prezesa Urzędu lub jej uzasadnienia przez
Prezesa Urzędu lub sąd powszechny, w zakresie podlegającym obowiązkowi publikacji,
Bank wykona ten obowiązek zgodnie ze zmienioną treścią decyzji.
zobowiązuje Bank Millennium S.A. z siedzibą w Warszawie do wykonania przyjętych na
siebie zobowiązań wskazanych powyżej.
II.
Na podstawie art. 28 ust. 3 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r.
o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2025 r. poz. 1714), po przeprowadzeniu
postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w toku
którego zostało uprawdopodobnione stosowanie przez Bank Millennium S.A. z siedzibą w
Warszawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, opisanych w punkcie I
sentencji niniejszej decyzji,
-Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Bank Millennium S.A. z siedzibą w Warszawie obowiązek złożenia informacji
o realizacji zobowiązania, o którym mowa w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, poprzez:
- przedstawienie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów opracowanych
przez Bank zasad ustalania katalogu nietypowych transakcji płatniczych, o którym mowa w
punkcie III zobowiązania, w tym kryteriów i sposobu jego indywidualizacji w odniesieniu do
konkretnego konsumenta;
- przedstawienie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po 2. pisma
wysyłane do klientów, o których mowa w punktach: IV.2., V.2., V.3., V.4.a, V.4.b.,
V.4.c.,V.5., VI.2., VI.3., VI.4., VII.1., VII.3., VII.4., VII.5., VIII.2., IX.2., IX.3., X.2., XI.1.,
XII.1. zobowiązania Banku wraz ze zgłoszeniem konsumenta oraz wskazaniem przez Bank,
którego punktu zobowiązania Banku Millennium S.A. z siedzibę w Warszawie dotyczy dane
pismo, z każdego z 4 miesięcy następujących po dacie wdrożenia przez Bank procedur,
o których mowa punkcie I.B sentencji niniejszej decyzji,
- przedstawienie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po 4. pisma
wysyłane do klientów, o których mowa w punktach: XVII.2., XVIII.1., XVIII.2., XIX.1., XIX.2.,
XX.3.a., XX.3.b., XX.3.c., XXI.2. zobowiązania Banku wraz ze wskazaniem, którego punktu
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
24
zobowiązania Banku Millennium S.A. z siedzibą w Warszawie dotyczy dane pismo, z każdego
z miesięcy, w którym Bank usuwał skutki naruszenia,
4) przedstawienie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po 2. zgłoszenia
do organów ścigania, o których mowa w puntach: V.4.a., V.4.c., VII.6. VIII.3. zobowiązania
Banku wraz z opisem, czego dotyczyła zgłaszana sprawa oraz wskazaniem przez Bank,
którego punktu zobowiązania Banku Millennium S.A. z siedzibą w Warszawie dotyczy dane
pismo, z każdego z 4 miesięcy następujących po dacie wdrożenia przez Bank procedur, o
których mowa punkcie I sentencji niniejszej decyzji,
5) przedstawienie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po 2. zgłoszenia
do organów ścigania, o których mowa w punkcie XIX.3.b. zobowiązania Banku wraz z opisem,
czego dotyczyła zgłaszana sprawa oraz wskazaniem przez Bank, którego punktu
zobowiązania Banku Millennium S.A. z siedzibą w Warszawie dotyczy dane pismo, z każdego
z miesięcy, w którym Bank usuwał skutki naruszenia,
6) wskazanie liczby ponownie rozpatrzonych przez Bank zgłoszeń konsumentów
dot. nieautoryzowanych transakcji płatniczych, rozpatrzonych uprzednio przez Bank
negatywnie (punkt XIV zobowiązania Banku) oraz wysokości zwróconych kwot,
7) przedstawienie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów tabeli dotyczącej
okresu 4 miesięcy (dla każdego miesiąca oddzielnie) od wdrożenia nowych procedur
rozpatrywania reklamacji z wyszczególnieniem:
a. liczby zgłoszeń/reklamacji, w których klienci wskazywali na nieautoryzowane transakcje
płatnicze,
b. liczby zgłoszeń, które Bank uznał jako dot. nieautoryzowanych transakcji płatniczych,
c. liczby zgłoszeń rozpatrzonych pozytywnie,
d. liczby zgłoszeń rozpatrzonych negatywnie,
e. liczby zgłoszeń, w których Bank uznał, że transakcja była autoryzowana,
f. liczby zgłoszeń, w których Bank uznał, że transakcja była nieautoryzowana, ale przyczynił
się do niej konsument swoim zachowaniem,
g. liczby wytoczonych powództw przeciwko konsumentom,
h. sumy roszczeń klientów,
i. sumy uznań/zwrotów dokonanych przez Bank,
j. liczby zgłoszeń do organów ścigania,
8) przedstawienie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów potwierdzenia
publikacji komunikatu o wydaniu niniejszej decyzji, na stronie internetowej Banku
w terminie wskazanym w punkcie 4) sekcji „Obowiązki publikacyjne” zobowiązania,
9) przedstawienie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów potwierdzenia
zamieszczenia powiadomienia push w aplikacji mobilnej, o którym mowa w punkcie 2) sekcji
„Obowiązki publikacyjne” zobowiązania,
10) przedstawienie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów potwierdzenia
zamieszczenia oświadczenia na stronie internetowej Banku, o którym mowa w punkcie
3) sekcji „Obowiązki publikacyjne” zobowiązania,
11) wskazanie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów liczby konsumentów
objętych usunięciem trwających skutków naruszenia, którzy odnieśli się do ustaleń Banku
(o czym mowa w punkcie XVI zobowiązania),
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
25
- Przekazanie informacji potwierdzającej, że w przypadku braku odpowiedzi Klienta na
wezwanie do zapłaty Bank nie dokonuje samodzielnego obciążenia rachunku Klienta kwotą
transakcji ani nie pobiera z tego rachunku środków na jej pokrycie,
- przekazania informacji o dokładnych terminach, w których przedsiębiorca podjął
i zakończył poszczególne działania związane z realizacją zobowiązania, o którym mowa
w punkcie I. sentencji niniejszej decyzji, w tym ze wskazaniem daty początkowej i końcowej
podjęcia określonych działań,
w formie elektronicznej na trwałym nośniku (np. CD, DVD, pendrive – z wyłączeniem
przesłania na ePUAP) w formacie umożliwiającym odczyt (np. *.pdf., *.doc lub *.xls) w terminie do 30 kwietnia 2028 r.
UZASADNIENIE
Uwagi wstępne
(1)
Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2021 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów (dalej także: „Prezes Urzędu”, „Prezes UOKiK”) wszczął postępowanie
wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia, czy działania Banku Millennium Spółki Akcyjnej
z siedzibą w Warszawie, podejmowane po zgłoszeniu przez konsumentów nieautoryzowanych
transakcji płatniczych, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach
płatniczych (Dz. U. z 2026 r. poz. 623; dalej także: „uup”) mogą uzasadniać wszczęcie
postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów lub
postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone (sygn.
RGD.405.8.2021).
(2)
Postępowanie wszczęto w związku z działaniami Prezesa Urzędu w obszarze
nieautoryzowanych transakcji płatniczych, w tym mającymi na celu ustalenie zgodności
z prawem sposobu rozpoznawania przez banki skarg / zgłoszeń konsumentów z tego tytułu.
(3)
W dniu 8 lipca 2022 r. Prezes Urzędu postanowił o wszczęciu wobec Banku niniejszego
postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów,
o których mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i
konsumentów (Dz.U. z 2025 r. poz. 1714, dalej także: „uokik”). Kwalifikację zarzutów oparto
o art. 46 ust. 1 uup (zarzut 1) oraz art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1
i ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu
nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 845, dalej: „upnpr”) (zarzut 2 i 3).
(4)
W toku postępowania zaliczono w poczet dowodów określone dokumenty i materiały
zgromadzone w trakcie ww. postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Prezesa
Urzędu.
(5)
W początkowej fazie postępowania Spółka zajęła stanowisko w sprawie, w którym nie
zgodziła się z zarzutami i wniosła o umorzenie postępowania z uwagi na jego
bezprzedmiotowość.
Dowód: Pismo Banku z 9 września 2022 r., Karta: 48 i nast.;
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
26
(6)
W toku postępowania Spółka udzielała terminowo odpowiedzi na wezwania Prezesa Urzędu,
przekazując żądane dane (w tym zestawienia danych opracowane na potrzeby prowadzonego
postępowania) oraz dokumenty, jak również informowała o wprowadzanych przez Bank
zmianach w procedurze rozpatrywania zgłoszeń dotyczących nieautoryzowanych transakcji
płatniczych.
(7)
Pismem z dnia 18 kwietnia 2025 r. Spółka złożyła wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej
na podstawie art. 28 ust. 1 uokik, kolejno modyfikowany aż po finalnie przedstawiony
wniosek złożony w dniu 20 sierpnia 2026 r., który został uzupełniony pismem z dnia 3
września 2026 r.
Dowód: Pismo Banku z 18 kwietnia 2025 r., Karta: 141 i nast.; Pismo Banku z 31 marca 2026 r., Karta:
181 i nast. ; Pismo Banku z 20 sierpnia 2026 r., Karta: 248 i nast.; Pismo Banku z dnia 3 września 2026
r., Karta: 267 i nast.;
(8)
(9)
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691), pismem z dnia 21 sierpnia 2026 r., Prezes
Urzędu zawiadomił Spółkę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego, wyznaczając
termin na zapoznanie się z aktami niniejszej sprawy.
Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny
Bank Millennium Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie jest przedsiębiorcą wpisanym do
Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy
dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego
pod nr KRS: 0000010186.
Spółka jest bankiem krajowym wykonującym działalność w formie spółki akcyjnej1. Spółka
wykonuje działalność w zakresie świadczenia usług płatniczych jako dostawca usług
płatniczych w rozumieniu art. 4 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 uup.
Dowód: informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego
Rejestru Sądowego Spółki, stan na dzień 21 sierpnia 2026 r., Karta: 243 i nast.;
Wzorce umów
(10) Bank stosuje wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 kc, w którym wskazano warunki
użytkowania instrumentów płatniczych, w postaci wzoru Umowy rachunku bankowego, karty
debetowej oraz dostępu do bankowości elektronicznej2.
(11) W Regulaminie ogólnym świadczenia usług bankowych dla osób fizycznych w Banku
Millennium S.A wskazano m.in. jak przebiegają transakcje płatnicze, w tym jak realizowane
są zlecenia i dyspozycje oraz w jaki sposób użytkownik może wyrazić zgodę na realizację
danej dyspozycji. Oddzielne sekcje Bank przeznaczył na uregulowanie kwestii związanych z
Kanałami Bankowości Elektronicznej (sekcja IX), jak również Zasadami Odpowiedzialności
1
https://www.knf.gov.pl/podmioty/Podmioty_sektora_bankowego/Banki_w_formie_spolek_akcyjny
ch (dostęp na 16 lipca 2026 r.).
2
Na stronie internetowej: https://www.bankmillennium.pl/dokumenty (dostęp na 16 lipca 2026 r.)
Bank publikuje stosowane wzorce umów, regulaminów oraz tabele opłat.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
27
(sekcja XVIII), w tym zasadą korzystania z instrumentów płatniczych oraz odpowiedzialności
za nieautoryzowane transakcje. Poniżej przedstawiono wybrane postanowienia regulujące
ww. materię zawarte w Regulaminie ogólnym świadczenia usług bankowych dla osób
fizycznych w Banku Millennium S.A. obowiązującego dla umów zawartych od 25 kwietnia
2022 roku3:
3
Patrz: Regulamin ogólny świadczenia usług bankowych dla osób fizycznych Banku Millenium S.A.
obowiązujący dla umów zawartych od 25 kwietnia 2022 r. (ostatnia aktualizacja: 1 kwietnia 2025 r.);
https://www.bankmillennium.pl/delegate/managedfiles/27/latest (dostęp na 16 lipca 2026 r.).
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
28
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
29
(zrzuty ekranu: Regulamin ogólny świadczenia usług bankowych dla osób fizycznych w Banku Millennium S.A.
obowiązujący dla umów zawartych od 25.04.2022 r.; ostatnia aktualizacja: 01.04.2025 r.
https://www.bankmillennium.pl/delegate/managedfiles/468/latest)
Stanowisko Banku
(12) Spółka zajęła stanowisko w sprawie. Spółka nie zgodziła się z postawionymi przez Prezesa
Urzędu zarzutami, odnosząc się do każdego z nich z osobna.
(13) Bank zadeklarował gotowość współpracy z Prezesem UOKiK, w tym do wypracowania
rozwiązań, które zapewnią, w ocenie Prezesa UOKiK, zwiększoną ochronę konsumentów
i będą jednocześnie możliwe do implementacji przez Bank.
(14) Spółka zwróciła się również z prośbą o możliwość spotkania celem przedyskutowania kwestii
związanych z niniejszym postępowaniem.
Dowód: Pismo Banku z 9 września 2022 r., Karta: 48 i nast.;
Stanowisko Spółki w odniesieniu do zarzutu 1
(15) W ocenie Banku, jego działania objęte ww. zarzutem były zgodne z prawem, w szczególności
z art. 46 ust. 1 uup i dobrymi obyczajami, a tym samym nie stały w sprzeczności z zakazem
naruszania zbiorowych interesów konsumentów. Istotą niniejszego postępowania jest
weryfikacja prawidłowości stosowania przez Bank przepisów uup w zakresie procedowania
zgłoszeń
dotyczących
nieautoryzowanych
transakcji
płatniczych,
w
tym
w szczególności sposobu realizacji przez Bank zwrotu kwot nieautoryzowanych transakcji
zgodnie z dyspozycją art. 46 ust. 1 uup. Zdaniem Banku jego praktyka w zakresie
rozpatrywania zgłoszeń dotyczących nieautoryzowanych transakcji płatniczych, w tym w
szczególności zwrotu kwot nieautoryzowanych transakcji były zgodne z prawem.
(16) Według Banku obowiązek zwrotu kwoty transakcji nieautoryzowanej w terminie D+1 nie
występuje jeżeli w tym czasie Bank wykazał autoryzację transakcji lub odpowiedzialność
płatnika za nieautoryzowaną transakcję. Jeśli wykazane zostało, że transakcja została
autoryzowana to art. 46 ust. 1 uup w ogóle nie znajdzie zastosowania, ponieważ odnosi się
on do transakcji nieautoryzowanych. Podobnie jeśli wykazana zostanie odpowiedzialność
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
30
płatnika za nieautoryzowaną transakcję, Bank nie ma obowiązku dokonywania zwrotu, tylko
po to by później dochodzić kwoty transakcji nienależnie zwróconej płatnikowi.
(17) Bank odniósł się do argumentacji Prezesa Urzędu w zakresie postawionego zarzutu,
przedstawił uzasadnienie prawne oraz opis kluczowych aspektów stosowanych przez Bank
wewnętrznych praktyk związanych z wykonywaniem obowiązku dokonywania zwrotu kwot
nieautoryzowanych transakcji w ustawowym terminie.
Stanowisko Spółki w odniesieniu do zarzutu 2 i 3
(18) Bank nie zgodził się z ww. zarzutami Prezesa Urzędu, uznając, że działanie Banku objęte
zarzutami było zgodne z prawem i dobrymi obyczajami. Zdaniem Banku, przekazywał on
odpowiednie informacje w odpowiedzi na zgłoszenia konsumentów, które to informacje są
zgodne z uup. Działanie Spółki nie może zostać uznane za wprowadzające w błąd, czy też
powodujące podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji, której by nie podjął
(zniekształcające jego zachowanie). Informacje przekazywane przez Bank w odpowiedzi na
zgłoszenie klienta, w szczególności dotyczące obowiązków Banku wobec konsumentów, nie
są nieprawdziwe.
(19) Zdaniem Spółki, kwestionowane przez Prezesa UOKiK działania Banku nie mogą stanowić
nieuczciwej praktyki rynkowej, a tym samym praktyki naruszającej zbiorowe interesy
konsumentów.
(20) W ocenie Banku, stosowane wzory odpowiedzi na reklamacje nie są sformułowane w sposób
sugerujący, że wykazanie uwierzytelnienia stanowi wykazanie autoryzacji. Bank przyjmuje,
że w przypadku posiadania przez Bank dowodów na uwierzytelnienie transakcji i braku
innych dowodów przeciwko autoryzacji, transakcja została autoryzowana, o czym informuje
w treści udzielanych konsumentom odpowiedzi na reklamacje. W opinii Banku, jest to
podejście prawidłowe, uwzględniające należyty sposób wykładni art. 46 ust. 1 uup
prezentowany przez Spółkę.
(21) Bank zwrócił również uwagę, że w odpowiedziach na reklamacje zamieszcza pouczenie o
poniższej treści, w której wskazuje, że zaprezentowane wyjaśnienia stanowią interpretację
prawną Banku:
[xxx]
(22) W dalszej części pisma Bank wskazał, że początkowe zakwalifikowanie przez Bank określonej
transakcji jako transakcji autoryzowanej (wbrew zgłoszeniu klienta, który twierdzi, że
transakcja była nieautoryzowana) nie wyklucza, że wskutek zakończenia procesu
reklamacyjnego na zasadach określonych w art. 15a uup i po przedstawieniu przez klienta
lub samodzielnego pozyskania przez Bank dodatkowych informacji i materiałów, ta sama
transakcja zostanie ostatecznie uznana za nieautoryzowaną. Początkowa ocena charakteru
transakcji – jako autoryzowanej lub nieautoryzowanej – dokonywana jest bowiem w oparciu
o przesłanki wskazane w art. 45 ust. 1 uup. Nie wyklucza to jednak wzięcia pod uwagę innych
jeszcze okoliczności, które mogą potwierdzić autoryzowany charakter transakcji lub – wręcz
przeciwnie – obalić domniemanie, że transakcja była autoryzowana.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
31
(23) Bank zadeklarował, że doprecyzuje redakcję stosowanych odpowiedzi na reklamację celem
zapewnienia klientom pełnej transparentności.
Dowód: Pismo Banku z 9 września 2022 r., Karta: 48 i nast.;
Przykładowe sprawy, w których nie dokonano zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji
płatniczej
(24) Prezes Urzędu uzyskał od Banku zgłoszenia/reklamacje płatników dotyczące
nieautoryzowanych transakcji, które zostały przez Bank rozpatrzone negatywnie.
W przekazanych przez Bank materiałach znalazła się również korespondencja z Rzecznikiem
Finansowym oraz orzeczenia Arbitra Bankowego dotyczące negatywnie rozstrzygniętych
reklamacji płatników. Bank podzielił i pogrupował zgłoszenia ze względu na odmowę żądania
płatnika na [xxx] kategorię: [xxx]
.
Bank wyjaśnił, że do kategorii „[xxx]” zaliczył uznanie przez Bank (potwierdzone [xxx]), iż
płatnik umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa doprowadził do nieautoryzowanej
transakcji płatniczej lub wskutek rażącego niedbalstwa dopuścił się naruszenia co najmniej
jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42 uup. W piśmie z dnia 10 stycznia 2022 r.
Bank doprecyzował, że wyłącznie w przypadku [xxx] finalną podstawą odmowy uznania
żądania płatnika były okoliczności określone w art. 46 ust. 3 uup. Bank potwierdził, że w
odpowiedziach kierowanych do Klientów, których finalną podstawą odmowy było
wystąpienie okoliczności określonych w art. 46 ust. 3 uup ze względu na [xxx], we
wcześniejszym kontakcie z Klientem podstawą odmowy spełnienia żądania płatnika była inna
niż okoliczności określone w tymże przepisie. W piśmie z dnia 6 lutego 2005 r. Bank wyjaśnił,
że w okresie od dnia 1 czerwca 2023 roku do dnia 31 grudnia 2024 roku jako podstawę prawną
odmowy uwzględnienia reklamacji konsumentów dotyczących nieautoryzowanych transakcji
płatniczych przedstawiał:
[xxx]
(25) Zgodnie z przyjętą klasyfikacją brak zwrotu Bank uzasadniał [xxx]. Jednocześnie Bank
informował klientów o tym, że [xxx].
Dowód: odpowiedź na zgłoszenie [xxx].; odpowiedź na zgłoszenie [xxx].; odpowiedź na zgłoszenie
[xxx] oraz [xxx]; odpowiedź na zgłoszenie [xxx] oraz [xxx]; odpowiedź na zgłoszenie [xxx], [xxx],
[xxx] oraz [xxx]; pliki na nośniku pendrive załączone do pisma Banku z dnia 10.12.2021 r., Karta: 39;
(26) Brak zwrotu kwot wynikających z nieautoryzowanej transakcji płatniczej Bank uzasadniał
także [xxx].
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
32
Dowód: odpowiedź na zgłoszenie [xxx], [xxx], [xxx], [xxx], [xxx], [xxx], [xxx], [xxx]; pliki na nośniku
pendrive załączone do pisma Banku z dnia 10.12.2021 r., Karta: 39; Pismo Banku z dnia 10.01.2022
r., Karta: 40 i nast.;
Proces reklamacyjny
(27) [xxx]
(28) [xxx]
(29) [xxx]
(30) [xxx]
(31) W toku Postępowania Bank podkreślił, że posiada procedury i procesy, które zabezpieczają
wykrywanie i obsługę zgłoszeń dotyczących transakcji nieautoryzowanych oraz zapewniają
wykonanie ciążących na Banku obowiązków dotyczących transakcji tego typu. Bank wskazał
również, że cały czas dąży do przyśpieszenia procesu rozpatrywania reklamacji. Średni czas
rozpatrywania reklamacji w 2023 r. wyniósł [xxx] dni, podczas gdy w 2022 roku – [xxx] dni,
a w 2021 roku – [xxx] dni.
Dowód: Pismo Banku z dnia 10 grudnia 2021 r. wraz z nośnikiem danych, na którym utrwalono „[xxx]”
(Załącznik nr 2); Karta: 35 i nast.; Pismo Banku z 4 lipca 2023 r., Karta: 96 i nast.;
Zmiany procesu reklamacyjnego
(32) W piśmie z dnia 11 czerwca 2026 r. Spółka wskazała, że z dniem [xxx] wdrożyła
zaktualizowaną
[xxx].
Wskazana
instrukcja
obejmuje
zgłoszenia
dotyczące
nieautoryzowanych transakcji BLIK, przelewów, transakcji kartowych i mobilnych oraz
kwestionujące zawarcie kredytu. Instrukcja opisuje:
[xxx]
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
33
Ponadto Spółka poinformowała, że rozszerzyła mechanizmy kontroli wewnętrznej w zakresie
nieautoryzowanych transakcji poprzez [xxx]:
[xxx]
Dowód: Pismo Banku z dnia 11 czerwca 2026 r., Karta: 230 i nast.;
Odpowiedzi Banku na reklamacje
(33) Prezes Urzędu uzyskał od Banku zgłoszenia/reklamacje płatników dotyczące
nieautoryzowanych transakcji, które zostały przez Bank rozpatrzone negatywnie. W
przekazanych przez Bank materiałach znalazła się również korespondencja z Rzecznikiem
Finansowym oraz orzeczenia Arbitra Bankowego dotyczące negatywnie rozstrzygniętych
reklamacji płatników. Bank podzielił i pogrupował zgłoszenia ze względu na przyczynę
odmowę żądania płatnika na [xxx] kategorie: [xxx]. W toku postępowania wyjaśniającego
Bank wyjaśnił, że do kategorii [xxx] zaliczył uznanie przez Bank ([xxx]), iż płatnik umyślnie
albo wskutek rażącego niedbalstwa doprowadził do nieautoryzowanej transakcji płatniczej
lub wskutek rażącego niedbalstwa dopuścił się naruszenia co najmniej jednego z
obowiązków, o których mowa w art. 42 uup. W piśmie z dnia 10 stycznia 2022 r. Bank
doprecyzował, że wyłącznie w przypadku [xxx] finalną podstawą odmowy uznania żądania
płatnika były okoliczności określone w art. 46 ust. 3 uup.
(34) W jednej z przekazanych przez Bank reklamacji płatnik wskazał, że padł ofiarą oszustwa. W
odpowiedzi (Id:[xxx]) Bank wskazał, że:
[xxx]
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
34
oraz w dalszej części odpowiedzi:
[xxx]
W odpowiedzi na zgłoszenie: [xxx] w zakresie zastrzeżeń dotyczących wykonanego przelewu
Bank wskazał m.in:
[xxx]
W odpowiedzi na zgłoszenie [xxx] Bank wskazał, że:
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
35
[xxx]
ID zgłoszenia: [xxx], [xxx], [xxx] oraz [xxx]
W innej sprawie klientka, samotna i schorowana emerytka, zgłosiła, że padła ofiarą
oszustwa. Wszystkie przelewy, w tym kwota zaciągniętej w ten sposób pożyczki w wysokości
[xxx] złotych, nie zostały wykonane przez klientkę, tylko osoby trzecie. Były to przelewy
natychmiast wychodzące. Oszust zainstalował na telefonie klientki AntyDesk [AnyDesk –
uwaga wł.], którego zasad działania klientka nie rozumiała. W piśmie klientka wskazała, że
nie rozumie, dlaczego Bank mając wiedzę o tym co dzieje się na koncie tak szybko udzielił
kredytu i zrealizował transakcje. Klientka zgłosiła sprawę na Policję. Konsumentka wskazała
również, że z uwagi na wysokość emerytury ([xxx] złotych) nie stać ją na kredyt. Na
zakończenie klientka zwróciła się o pisemną odpowiedź, bo nie ma dostępu do bankowości
elektronicznej i nie zna się na niej.
W odpowiedzi na zgłoszenie Bank wskazał:
[xxx]
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
36
[xxx]
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
37
[xxx]
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
38
[xxx]
ID zgłoszenia: [xxx]
W niniejszej sprawie Rzecznik Finansowy wystąpił do Banku w imieniu klientki, kwestionując
w całości przyjętą przez Bank interpretację przepisów ustawy o usługach płatniczych
będących przedmiotem rozważań w niniejszym Postępowaniu oraz wskazał, że odmowa
zwrotu środków klientce, od której podstępnie wyłudzono dane uwierzytelniające, jest
całkowicie niezasadna.
Bank udzielił odpowiedzi na wystąpienie Rzecznika Finansowego i przekazał żądane
informację. Odnosząc się do wyrażonego stanowiska, wskazał m.in.:
[xxx]
oraz dalej:
[xxx]
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
39
[xxx]
Dane liczbowe
W toku Postępowania Prezes Urzędu pozyskał od Banku dane odnoszące się do liczby i
wartości zgłoszeń nieautoryzowanych transakcji płatniczych, wraz z wynikami ich
rozpatrzenia:
liczba
reklamacji
pozytywne
negatywne
kwota zgłoszonych
reklamacji (w PLN)
kwota
zwrotów
(w PLN)
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
2022
lipiec
sierpień
wrzesień
październik
listopad
grudzień
2023
styczeń
luty
marzec
kwiecień
maj
czerwiec
lipiec
sierpień
wrzesień
październik
listopad
grudzień
2024
styczeń
luty
marzec
kwiecień
maj
czerwiec
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
40
lipiec
sierpień
wrzesień
październik
listopad
grudzień
2025
styczeń
luty
marzec
kwiecień
maj
czerwiec
lipiec
sierpień
wrzesień
październik
listopad
grudzień
2026
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
styczeń
luty
marzec
kwiecień
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
[xxx]
Dowód: Pismo Banku z 4 lipca 2023 r., Karta: 96 i nast.; Pismo Banku z dnia 6 lutego 2025 r., Karta:
111 i nast.; Pismo Banku z dnia 11 czerwca 2026 r., Karta: 230 i nast.;
(35) W piśmie z dnia 19 lipca 2021 r. Bank wskazał, że [xxx]. W tym samym piśmie Bank
poinformował Prezesa UOKiK, że [xxx]
W piśmie z dnia 4 lipca 2023 r. Bank poinformował Prezesa UOKiK, że [xxx]
W piśmie z dnia 6 lutego 2025 r. Bank wskazał, że [xxx]
W okresie [xxx] Bank w [xxx] reklamacjach, dotyczących [xxx] klientów, odmówił ich uznania
na podstawie art. 46 ust. 1 upp i złożył pisemne zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia
przestępstwa do właściwych organów ścigania.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
41
Dowód: Pismo Banku z 19 lipca 2021 r.; Karta: 12 i nast.; Pismo Banku z 4 lipca 2023 r., Karta: 96
i nast.; Pismo Banku z dnia 6 lutego 2025 r., Karta: 111 i nast.; Pismo Banku z dnia 11 czerwca 2026
r., Karta: 230 i nast.;
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:
Naruszenie interesu publicznego
(36) Stosownie do art. 1 ust. 1 oraz 2 uokik ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów
podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym.
Działania podejmowane przez Prezesa Urzędu mają na celu ochronę interesów zbiorowości,
a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu
publicznego stanowi warunek uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia
określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania
przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników
rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. Naruszenie interesu publicznego
stanowi podstawę do rozstrzygnięcia przez Prezesa Urzędu sprawy w oparciu o przepisy
ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustawa ta reguluje zasady i tryb
przeciwdziałania praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, jeżeli te
praktyki wywołują lub mogą wywoływać skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
(37) W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publiczny, ponieważ wiąże się
z ochroną praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów, którzy mogli być narażeni
na negatywne skutki praktyk stosowanych przez Spółkę. Działania Banku nie dotyczą
interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy,
indywidualny i niedający się porównać z innymi, ale kręgu konsumentów, którzy korzystają
lub mogą korzystać z usług płatniczych oferowanych przez Bank i w toku korzystania z tych
usług zgłaszają lub mogą zgłosić Bankowi wystąpienie nieautoryzowanej transakcji
płatniczej.
(38) Powyższe warunkuje konieczność ochrony przez Prezesa Urzędu praw uczestników rynku
i zapewnienia, aby konsumenci zgłaszający zaistnienie nieautoryzowanej transakcji
płatniczej nie byli poddawani działaniom, które ograniczają możliwość wyegzekwowania
przez nich przynależnych im uprawnień.
(39) W przedmiotowym stanie faktycznym działania Spółki wywołują skutki wobec konsumentów
zamieszkałych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dlatego zastosowanie ustawy
o ochronie konkurencji i konsumentów jest uzasadnione.
Przesłanki wydania decyzji zobowiązującej
(40) Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane jest
stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie natomiast do
art. 24 ust. 2 tej ustawy, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów
rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie
przedsiębiorcy, w szczególności nieuczciwe praktyki rynkowe. Nie jest zbiorowym interesem
konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów (art. 24 ust. 3 ww. ustawy).
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
42
(41) W związku z powyższym, dla uznania, że działania przedsiębiorcy mogą naruszać zawarty
w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów zakaz stosowania praktyk naruszających
zbiorowe interesy konsumentów należy wykazać, że spełnione zostały kumulatywnie trzy
następujące przesłanki:
- kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy,
- uprawdopodobnienie, że to działanie jest bezprawne,
- działanie to godzi w zbiorowy interes konsumentów.
(42) Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w toku
postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie
uprawdopodobnione, że został naruszony zakaz, o którym mowa w art. 24 uokik, a
przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowiąże się do podjęcia
lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia lub usunięcia
jego skutków, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, zobowiązać przedsiębiorcę do
wykonania tych zobowiązań. W przypadku gdy przedsiębiorca zaprzestał naruszania zakazu,
o którym mowa w art. 24 uokik, i zobowiąże się do usunięcia skutków tego naruszenia, zdanie
pierwsze stosuje się odpowiednio.
(43) Decyzja zobowiązująca jest instrumentem, który pozwala na doprowadzenie działań
przedsiębiorców do stanu zgodnego z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i
konsumentów w warunkach zawarcia quasi – porozumienia między Prezesem Urzędu a
przedsiębiorcą. W jej ramach dochodzi do proporcjonalnego rozłożenia obciążeń i korzyści
po obu stronach relacji administracyjno - prawnej. Rozstrzygnięcie wydane w wyniku
zobowiązania przedsiębiorcy w warunkach spełnienia celów postępowania w sprawie
naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, przynosi korzyści dla konsumentów,
których dobro jest szczególnie chronione przez Prezesa UOKiK.
(44) Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może
wydać decyzję zobowiązującą w sytuacji łącznego spełnienia następujących przesłanek: 1)
uprawdopodobnienia stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, 2)
zobowiązania się przedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechania określonych działań
zmierzających do zakończenia naruszenia lub usunięcia jego skutków, 3) uznania przez
Prezesa Urzędu za celowe nałożenie obowiązku wykonania przedłożonego przez
przedsiębiorcę zobowiązania.
(45) Uprawdopodobnienie naruszenia przepisów ww. ustawy oznacza, że Prezes Urzędu
odstępuje od udowodnienia określonych faktów. Wystarczające jest jedynie ustalenie z
dużą dozą prawdopodobieństwa, iż zarzucane praktyki miały miejsce.
Status przedsiębiorcy
(46) Zgodnie z art. 4 pkt 1 uokik pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć m.in.
przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
(Dz.U.
z
2025
r.
poz.
1480
ze
zm.,
dalej:
„upp”).
Przedsiębiorcą
w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka
organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną,
wykonująca działalność gospodarczą, której definicja została określona w art. 3 upp.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
43
(47) Spółka jest bankiem krajowym, który prowadzi działalność gospodarczą polegającą m.in. na
świadczeniu usług płatniczych, w konsekwencji posiada status przedsiębiorcy
w rozumieniu art. 4 pkt 1 uokik.
(48) Tym samym Spółka przy wykonywaniu działalności gospodarczej podlega rygorom określonym
w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów i jej działania mogą podlegać ocenie w
aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy
konsumentów.
Uprawdopodobnienie naruszenia zakazu określonego w art. 24 uokik w odniesieniu do
praktyki określonej w pkt. I. 1 decyzji
Uprawdopodobnienie bezprawności
(49) Sprzeczność z prawem ww. praktyki Prezes Urzędu wywodzi z naruszenia przez Bank art. 46
ust. 1 uup.
(50) Przepis art. 46 ust. 1 uup odnosi się do transakcji płatniczych. Ma on zastosowanie
w sytuacjach, w których strony łączy stosunek umowny dotyczący wykonywania transakcji
płatniczych.
(51) Transakcje, o których mowa w art. 46 uup mogą zostać wykonane z wykorzystaniem
rachunku płatniczego płatnika (w rozumieniu art. 2 pkt 25 uup) albo bez takiego rachunku.
Transakcję płatniczą wykonuje się ze środków pieniężnych wpłaconych dostawcy przez
użytkownika lub w ciężar udzielonego mu kredytu (art. 3 ust. 1 pkt 2 i 3 uup).
(52) Zgodnie z art. 46 ust. 1 uup „Z zastrzeżeniem art. 44 ust. 2, w przypadku wystąpienia
nieautoryzowanej transakcji płatniczej dostawca płatnika niezwłocznie, nie później jednak
niż do końca dnia roboczego następującego po dniu stwierdzenia wystąpienia
nieautoryzowanej transakcji, którą został obciążony rachunek płatnika, lub po dniu
otrzymania stosownego zgłoszenia, zwraca płatnikowi kwotę nieautoryzowanej transakcji
płatniczej, z wyjątkiem przypadku gdy dostawca płatnika ma uzasadnione i należycie
udokumentowane podstawy, aby podejrzewać oszustwo, i poinformuje o tym w formie
pisemnej organy powołane do ścigania przestępstw. W przypadku gdy płatnik korzysta
z rachunku płatniczego, dostawca płatnika przywraca obciążony rachunek płatniczy do
stanu, jaki istniałby, gdyby nie miała miejsca nieautoryzowana transakcja płatnicza. Data
waluty w odniesieniu do uznania rachunku płatniczego płatnika nie może być późniejsza od
daty obciążenia tą kwotą.”.
(53) W art. 46 ust. 1 uup uregulowano zatem kwestię obowiązku zwrotu oraz odpowiedzialności
dostawcy usług płatniczych w przypadku wystąpienia transakcji nieautoryzowanej. Aby
dokonać prawidłowej wykładni art. 46 uup należy sięgnąć do przepisów i motywów
dyrektywy PSD24, ze szczególnym uwzględnieniem art. 73 ww. dyrektywy, który jest unijnym
pierwowzorem tego przepisu.
(54) W PSD2 przewidziano podział odpowiedzialności dostawcy usług płatniczych i płatnika za
nieautoryzowane transakcje płatnicze. Dano temu wyraz w nazewnictwie poszczególnych
4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie
usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego, zmieniająca dyrektywy 2002/65/WE, 2009/110/WE,
2013/36/UE i rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 oraz uchylająca dyrektywę 2007/64/WE (Dz.Urz. UE
L 337 z 23.12.2015, s. 35–127), dalej także „dyrektywa PSD2”, „PSD2”.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
44
artykułów tj. art. 73 dyrektywy PSD2 - „Odpowiedzialność dostawcy usług płatniczych za
nieautoryzowane transakcje płatnicze” - art. 73 ust. 1 „Państwa członkowskie zapewniają,
aby – bez uszczerbku dla art. 71 – w przypadku nieautoryzowanej transakcji płatniczej
dostawca usług płatniczych płatnika dokonywał na rzecz płatnika zwrotu kwoty
nieautoryzowanej transakcji płatniczej, bezzwłocznie, a w każdym razie nie później niż do
końca następnego dnia roboczego, po odnotowaniu danej transakcji lub po otrzymaniu
stosownego zgłoszenia, z wyjątkiem sytuacji gdy dostawca usług płatniczych płatnika ma
uzasadnione podstawy, by podejrzewać oszustwo, i poinformuje na piśmie o tych
podstawach odpowiedni organ krajowy. W stosownych przypadkach dostawca usług
płatniczych płatnika przywraca obciążony rachunek płatniczy do stanu, jaki istniałby, gdyby
nie miała miejsca nieautoryzowana transakcja płatnicza. Obejmuje to również zapewnienie,
by data waluty w odniesieniu do uznania rachunku płatniczego płatnika nie była późniejsza
od daty obciążenia tą kwotą.”
(55) W art. 74 PSD2 uregulowano „Odpowiedzialność płatnika za nieautoryzowane transakcje
płatnicze” - art. 74 ust. 1 „Na zasadzie odstępstwa od art. 73 płatnik może być zobowiązany
do poniesienia strat związanych z wszelkimi nieautoryzowanymi transakcjami płatniczymi,
do maksymalnej wysokości 50 EUR, będących skutkiem posłużenia się utraconym lub
skradzionym instrumentem płatniczym lub przywłaszczenia instrumentu płatniczego.
Akapit pierwszy nie ma zastosowania, gdy: a) płatnik nie miał możliwości stwierdzenia
utraty, kradzieży lub przywłaszczenia instrumentu płatniczego przed płatnością, z
wyjątkiem sytuacji gdy płatnik działał w nieuczciwych zamiarach; lub b) utrata została
spowodowana działaniami lub brakiem działań ze strony pracownika, agenta lub oddziału
dostawcy usług płatniczych lub podmiotu świadczącego na jego rzecz usługi w ramach
outsourcingu.
Płatnik ponosi wszelkie straty związane z nieautoryzowanymi transakcjami płatniczymi,
jeżeli płatnik poniósł je, działając w nieuczciwych zamiarach lub dopuszczając się celowego
lub rażącego zaniedbania co najmniej jednego z obowiązków określonych w art. 69. W takich
przypadkach nie ma zastosowania maksymalna kwota, o której mowa w akapicie pierwszym.
W przypadku gdy płatnik nie działał w nieuczciwych zamiarach ani nie zaniedbał celowo
swoich obowiązków, o których mowa w art. 69, państwa członkowskie mogą ograniczyć
odpowiedzialność, o której mowa w niniejszym ustępie, biorąc pod uwagę w szczególności
charakter indywidualnych danych uwierzytelniających oraz konkretne okoliczności,
w których dany instrument płatniczy został utracony, skradziony lub przywłaszczony.
ust. 2 W przypadku gdy dostawca usług płatniczych płatnika nie wymaga silnego
uwierzytelnienia klienta, płatnik nie ponosi żadnych szkód finansowych, chyba że płatnik
działał w złej wierze. W przypadku gdy odbiorca lub dostawca usług płatniczych odbiorcy nie
akceptują silnego uwierzytelnienia klienta, zwracają szkody finansowe wyrządzone
dostawcy usług płatniczych płatnika.
ust. 3 Po dokonaniu zgłoszenia zgodnie z art. 69 ust. 1 lit. b) płatnik nie ponosi żadnych
konsekwencji finansowych będących skutkiem posłużenia się utraconym, skradzionym lub
przywłaszczonym instrumentem płatniczym, chyba że działał w nieuczciwych zamiarach.
Jeżeli dostawca usług płatniczych nie zapewnia odpowiednich środków umożliwiających w
dowolnym momencie dokonanie zgłoszenia utraty, kradzieży lub przywłaszczenia
instrumentu płatniczego, zgodnie z wymogami art. 70 ust. 1 lit. c), płatnik nie ponosi
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
45
odpowiedzialności za konsekwencje finansowe będące skutkiem posłużenia się takim
instrumentem płatniczym, chyba że działał w nieuczciwych zamiarach.”.
(56) Kwestie dowodowe uregulowano w art. 72 PSD2 zatytułowanym „Dowód uwierzytelnienia
i wykonania transakcji płatniczych” - art. 72 ust. 1 „Państwa członkowskie nakładają wymóg,
zgodnie z którym w przypadku gdy użytkownik usług płatniczych zaprzecza, że autoryzował
wykonaną transakcję płatniczą, lub twierdzi, że transakcja płatnicza została wykonana
nieprawidłowo, do dostawcy usług płatniczych należy udowodnienie, że transakcja ta została
uwierzytelniona, dokładnie zapisana, ujęta w księgach i że na transakcję nie miała wpływu
awaria techniczna ani innego rodzaju usterka związana z usługą świadczoną przez danego
dostawcę usług płatniczych. (…)
ust. 2 W przypadku gdy użytkownik usług płatniczych zaprzecza, że autoryzował wykonaną
transakcję płatniczą, użycie instrumentu płatniczego zarejestrowane przez dostawcę usług
płatniczych, w tym dostawcę świadczącego usługę inicjowania płatności, stosownie do
sytuacji, samo w sobie niekoniecznie jest wystarczające do udowodnienia, że dana
transakcja płatnicza została przez płatnika autoryzowana albo że płatnik działał w
nieuczciwych zamiarach lub dopuścił się celowego lub rażącego zaniedbania co najmniej
jednego z obowiązków przewidzianych w art. 69. Dostawca usług płatniczych, w tym,
stosownie do sytuacji, dostawca świadczący usługę inicjowania płatności, stosownie do
sytuacji, przekazuje dokumentację w celu udowodnienia oszustwa lub rażącego zaniedbania
ze strony użytkownika usług płatniczych.”.
(57) Obowiązek użytkownika do dokonania w stosownym terminie zgłoszenia, które w efekcie ma
doprowadzić do korekty nieautoryzowanej transakcji płatniczej przewidziano w art. 71 PSD2
„Zgłaszanie i korekty nieautoryzowanych lub nieprawidłowo wykonanych transakcji
płatniczych” - art. 71 ust. 1 „Użytkownik usług płatniczych uzyskuje od dostawcy usług
płatniczych korektę nieautoryzowanej lub nieprawidłowo wykonanej transakcji płatniczej
wyłącznie, jeżeli dokona dostawcy usług płatniczych zgłoszenia bez zbędnej zwłoki, gdy
tylko stwierdzi taką transakcję płatniczą uprawniającą do wystąpienia z roszczeniem, w tym
na podstawie art. 89, i nie później niż w ciągu 13 miesięcy od daty obciążenia rachunku.
(…).”.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
46
(58) Istotne dla wyłożenia tych przepisów są motywy dyrektywy PSD2: 705, 716, 727.
(59) W motywie 70 nacisk położono na istotność jak najszybszego zgłoszenia transakcji
nieautoryzowanej przez użytkownika usług płatniczych, tak aby ograniczyć ryzyka
i konsekwencje takich transakcji. W motywie tym posłużono się pojęciem transakcji
„rzekomo nieautoryzowanej” z uwagi na to, że pośród zgłoszeń znajdą się transakcje
5
Motyw 70: „Aby ograniczyć ryzyka i konsekwencje nieautoryzowanych lub nieprawidłowo
wykonanych transakcji płatniczych, użytkownik usług płatniczych powinien jak najszybciej
poinformować dostawcę usług płatniczych o wszelkich reklamacjach dotyczących rzekomo
nieautoryzowanych lub nieprawidłowo wykonanych transakcji płatniczych, pod warunkiem że
dostawca usług płatniczych wypełnił swoje obowiązki z zakresu informowania zgodnie z niniejszą
dyrektywą. Jeżeli użytkownik usług płatniczych dokona zgłoszenia w terminie, powinien mieć
możliwość dochodzenia tych roszczeń zgodnie z krajowymi okresami przedawnienia. Niniejsza
dyrektywa nie powinna wpływać na inne roszczenia między użytkownikami usług płatniczych a
dostawcami usług płatniczych.”.
6
Motyw 71: „W przypadku nieautoryzowanej transakcji płatniczej dostawca usług płatniczych
powinien bezzwłocznie zwrócić płatnikowi kwotę tej transakcji. Jeżeli jednak zachodzi duże
prawdopodobieństwo nieautoryzowanej transakcji wynikającej z działania użytkownika usług
płatniczych w nieuczciwych zamiarach, a podejrzenie to opiera się na obiektywnych podstawach
zgłoszonych odpowiedniemu organowi krajowemu, przed dokonaniem zwrotu na rzecz płatnika
dostawca usług płatniczych powinien być w stanie przeprowadzić w rozsądnym terminie dochodzenie.
Aby
zapobiec
wszelkim
sytuacjom
niekorzystnym
dla
płatnika,
data
waluty
w odniesieniu do uznania rachunku kwotą zwrotu nie powinna być późniejsza niż data obciążenia
rachunku tą kwotą. Aby zachęcić użytkownika usług płatniczych do zgłaszania swojemu dostawcy usług
płatniczych bez zbędnej zwłoki każdej kradzieży lub utraty instrumentu płatniczego, a tym samym
aby zmniejszyć ryzyko nieautoryzowanych transakcji, użytkownik powinien ponosić odpowiedzialność
wyłącznie do kwoty o bardzo ograniczonej wysokości, chyba że użytkownik ten działał w nieuczciwych
zamiarach lub dopuścił się rażącego zaniedbania w tym zakresie. W tym kontekście kwota w wysokości
50 EUR wydaje się być odpowiednia do zapewnienia zharmonizowanego i wysokiego poziomu ochrony
użytkowników w Unii. Płatnik nie powinien ponosić odpowiedzialności, jeżeli nie mógł zdawać sobie
sprawy z utraty, kradzieży lub przywłaszczenia instrumentu płatniczego. Ponadto od momentu
zgłoszenia dostawcy usług płatniczych przez użytkownika tego, że mogło dojść do nieuprawnionego
użycia jego instrumentu płatniczego, użytkownik usług płatniczych nie powinien być zobowiązany do
pokrycia żadnych dalszych strat wynikających z nieuprawnionego użycia tego instrumentu. Niniejsza
dyrektywa powinna pozostawać bez uszczerbku dla odpowiedzialności dostawców usług płatniczych
za bezpieczeństwo techniczne ich produktów.”.
7
Motyw 72: „Aby ocenić ewentualne zaniedbanie lub rażące zaniedbanie ze strony użytkownika usług
płatniczych, należy uwzględnić wszystkie okoliczności. Fakt i stopień domniemanego zaniedbania
powinny być zasadniczo oceniane zgodnie z prawem krajowym. O ile jednak pojęcie zaniedbania
oznacza niedopełnienie obowiązku dochowania należytej staranności, rażące zaniedbanie powinno
oznaczać więcej niż zwykłe zaniedbanie i odnosić się do postępowania odznaczającego się znaczącym
stopniem niedbalstwa; na przykład przechowywanie danych uwierzytelniających stosowanych do
autoryzacji transakcji płatniczej w pobliżu instrumentu płatniczego, w formie jawnej i łatwo
rozpoznawalnej
dla
stron
trzecich.
Warunki
umowne
dotyczące
dostarczenia
i używania instrumentu płatniczego, których skutkiem byłoby zwiększenie ciężaru dowodu
spoczywającego na konsumencie lub zmniejszenie ciężaru dowodu spoczywającego na wydawcy,
powinny być uznane za nieważne. Ponadto w szczególnych sytuacjach, a w szczególności
w przypadku gdy instrumentu płatniczego nie ma w punkcie sprzedaży, jak ma to miejsce
w przypadku płatności online, należy postanowić, że obowiązek przedstawienia dowodów
domniemanego zaniedbania spoczywa na dostawcy usług płatniczych, ponieważ płatnik dysponuje
w takich przypadkach bardzo ograniczonymi środkami w tym względzie.”.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
47
płatnicze, które zostały dokonane przez użytkownika w nieuczciwych zamiarach, co można
wywieść z brzmienia dalszych motywów i przepisów.
(60) Z motywu 71 wynika natomiast, że pojęcie „nieautoryzowanej transakcji” należy rozumieć
szeroko, także jako transakcję dokonaną przez użytkownika w wyniku nieuczciwych
zamiarów. Skoro transakcja płatnicza została dokonana w nieuczciwych zamiarach przez
użytkownika, który zgłosił ją jako nieautoryzowaną to najczęściej będzie ona faktycznie
transakcją autoryzowaną. Mimo to, w dyrektywie posłużono się terminem transakcji
nieautoryzowanej przyznając priorytet zgłoszeniu użytkownika w określeniu charakteru tej
transakcji. Wystąpienie dużego prawdopodobieństwa, że nieautoryzowana transakcja
płatnicza wynika z działania użytkownika w nieuczciwych zamiarach daje dostawcy usług
płatniczych uprawnienie do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w rozsądnym
terminie.
(61) Z wykładni językowej art. 46 ust. 1 zd. 1 uup wynika, że przepis ten ma zastosowanie
wówczas gdy „wystąpi” nieautoryzowana transakcja płatnicza, a czas na obowiązek
realizacji zwrotu przez dostawcę liczony jest od momentu określonego jako „po dniu
otrzymania stosownego zgłoszenia” (względnie po dniu stwierdzenia wystąpienia
nieautoryzowanej transakcji). W Dziale III ustawy o usługach płatniczych „Prawa i obowiązki
w
zakresie
dostarczania
usług
płatniczych
i
korzystania
z
nich”
w Rozdziale 2 „Autoryzacja transakcji płatniczych” w art. 42 ust. 1 pkt 2 przewidziano
obowiązek ciążący ma użytkowniku w postaci niezwłocznego zgłaszania m.in.
nieuprawnionego użycia instrumentu płatniczego. Jest to obowiązek, którego realizacja,
poza inicjatywą własną dostawcy, daje podstawę do zastosowania art. 46 ust. 1 uup.
Kluczowe dla prawidłowej wykładni tego przepisu jest zatem zgłoszenie płatnika.
(62) Wagę znaczenia zgłoszenia dla zastosowania przepisu art. 46 ust. 1 uup przez dostawcę
potwierdza konstrukcja przepisu art. 73 ust. 1 PSD2 „Państwa członkowskie zapewniają, aby
(…) w przypadku nieautoryzowanej transakcji płatniczej dostawca usług płatniczych płatnika
dokonywał na rzecz płatnika zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej (…) z
wyjątkiem sytuacji gdy (…)”. Z brzmienia ww. przepisu wynika zatem, że wyjątek który
uprawnia dostawcę do niedokonywania zwrotu zaliczany jest do ogólnej kategorii
nieautoryzowanych transakcji płatniczych choć w rzeczywistości taką transakcją nie musi
być (w przypadku działania płatnika w nieuczciwych zamiarach nie będzie odosobnioną
sytuacją gdy płatnik autoryzuje transakcję, a następnie zgłasza ją jako nieautoryzowaną aby
uzyskać korzyść majątkową). Z powyższego należy wywieść wniosek, że przepis przyznaje
prymat zgłoszeniu płatnika i określeniu przez niego transakcji jako nieautoryzowanej aby
uruchomić mechanizm zwrotu w nim określony.
(63) Powyższy wniosek potwierdza motyw 71 zd. 2 PSD2: „Jeżeli jednak zachodzi duże
prawdopodobieństwo nieautoryzowanej transakcji wynikającej z działania użytkownika
usług płatniczych w nieuczciwych zamiarach, a podejrzenie to opiera się na obiektywnych
podstawach zgłoszonych odpowiedniemu organowi krajowemu, przed dokonaniem zwrotu na
rzecz płatnika dostawca usług płatniczych powinien być w stanie przeprowadzić
w rozsądnym terminie dochodzenie.” Wynika z niego, że przynajmniej na potrzeby przepisu
art. 73 ust. 1 PSD2, za nieautoryzowaną transakcję należy uznać taką, która może wynikać
z działania użytkownika w nieuczciwych zamiarach, czyli de facto albo jest transakcją
autoryzowaną albo nie jest autoryzowana przez użytkownika a inną osobę za jego wiedzą. A
zatem, zarówno obowiązek opisany w art. 73 ust. 1 PSD2, jak i w odzwierciedlającym ów
przepis art. 46 ust. 1 uup jest ściśle skorelowany ze zgłoszeniem płatnika transakcji, która
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
48
w jego przekonaniu nie została przez niego dokonana czy też płatnik w celu osiągnięcia
korzyści majątkowych zgłasza transakcję jako nieautoryzowaną mimo świadomości, że tak
nie jest. Gdyby przyjąć, że art. 46 ust. 1 uup należy tak interpretować, że dotyczy on
wyłącznie transakcji, na które płatnik nie wyraził zgody, nie byłoby potrzebne tworzenie
wyjątku w nim przewidzianego.
(64) Również treść przepisu art. 74 ust. 1 akapit 3 PSD2, w którym wymieniane są sytuacje, w
których płatnik ponosi odpowiedzialność za nieautoryzowaną transakcję płatniczą, daje
wskazówkę odnośnie do sposobu rozumienia pojęcia „nieautoryzowana transakcja płatnicza”
na potrzeby wyłożenia przepisu art. 46 ust. 1 uup. W przepisie tym wskazuje się, że „Płatnik
ponosi wszelkie straty związane z nieautoryzowanymi transakcjami płatniczymi, jeżeli
płatnik poniósł je, działając w nieuczciwych zamiarach (…).” Działanie w nieuczciwych
zamiarach może przejawiać się w tym, że płatnik autoryzował transakcję a zgłasza ją jako
nieautoryzowaną. A zatem w grupie transakcji zgłoszonych jako nieautoryzowane mogą
znajdować się te, które faktycznie są autoryzowane, a mimo to w przepisie dyrektywy
skonstruowano odpowiedzialność płatnika wokół pojęcia „nieautoryzowana transakcja”,
właśnie dlatego aby podkreślić, że punktem odniesienia kluczowym zdarzeniem dla
obowiązku Banku z art. 46 ust. 1 uup jest zgłoszenie przez konsumenta transakcji jako
nieautoryzowanej.
(65) Należy także zauważyć, że zgłoszenie przez konsumenta transakcji nieautoryzowanej może
być potraktowane jako reklamacja w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r.
o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym
i o Funduszu Edukacji Finansowej (Dz. U. z 2026 r. poz. 823), przy czym jej tryb
rozpatrywania musi uwzględniać przepisy odrębne dotyczące transakcji płatniczych,
w tym wytyczne wynikające z PSD2. Na sposób rozpatrywania tego rodzaju reklamacji
wpływa przede wszystkim określony termin, w którym zwrot ma być dokonany.
(66) W następstwie wykonania nieautoryzowanej transakcji płatniczej na dostawcy ciąży – co do
zasady - obowiązek dokonania zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej.
W sensie technicznym, dostawca zwraca kwotę jeśli została uprzednio pobrana od płatnika.
(67) Jeżeli transakcję wykonano z wykorzystaniem rachunku płatniczego płatnika, obowiązek
dostawcy polega na przywróceniu obciążonego rachunku do stanu, jaki istniałby, gdyby nie
miała miejsca nieautoryzowana transakcja płatnicza (art. 46 ust. 1 zd. 2 uup). Obowiązek
ten powstaje zatem wówczas, gdy rachunek płatnika został obciążony kwotą takiej
transakcji.
(68) W odniesieniu do kwoty transakcji nieautoryzowanej wypłaconej w ciężar kredytu, dostawca
spełnia świadczenie kosztem własnego majątku. W takiej sytuacji powinien przywrócić
obciążony rachunek kredytowy do stanu, jaki istniałby, gdyby nie miała miejsca
nieautoryzowana transakcja płatnicza (art. 46 ust. 1 zd. 2 uup). Płatnik (kredytobiorca) nie
jest zobowiązany do spłacenia kredytu w części odpowiadającej sumie transakcji
nieautoryzowanej.
(69) W myśl przepisu art. 46 ust. 1 uup dostawca ma dokonać zwrotu kwoty nieautoryzowanej
transakcji z wyjątkiem przypadku gdy dostawca płatnika ma uzasadnione i należycie
udokumentowane podstawy, aby podejrzewać oszustwo użytkownika usług8,
8
Motyw 71 PSD2 wskazuje, że w ten sposób należy rozumieć podmiot, który dopuszcza się „oszustwa”.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
49
i poinformuje o tym w formie pisemnej organy powołane do ścigania przestępstw lub gdy
roszczenie płatnika wygasło na skutek upływu terminu zawitego.
(70) Przy czym oszustwo użytkownika należy rozumieć szeroko. „Oszustwem” w rozumieniu uup,
jest każde nieuczciwe działanie / zamiar użytkownika, które może kosztem dostawcy
prowadzić do osiągnięcia przez użytkownika korzyści majątkowej (wyłudzenie środków).
Twierdzenie to uzasadnia analiza językowa przepisów dyrektywy i adekwatnych motywów.
W art. 46 ust. 1 uup przywołano pojęcie „oszustwa” - „uzasadnione i należycie
udokumentowane podstawy, aby podejrzewać oszustwo”, podobnie w art. 73 ust. 1 PSD2
„uzasadnione podstawy, by podejrzewać oszustwo” (w angielskiej wersji językowej:
„reasonable grounds for suspecting fraud”), ale w odpowiadającym przepisowi wyimku
motywu 71 posłużono się zwrotem „działanie w nieuczciwych zamiarach” - „duże
prawdopodobieństwo nieautoryzowanej transakcji wynikającej z działania użytkownika
usług płatniczych w nieuczciwych zamiarach” (w angielskiej wersji językowej: „high
suspicion of an unauthorised transaction resulting from fraudulent behaviour”).
(71) Działanie płatnika w nieuczciwych zamiarach wymienione zostało w art. 74 ust. 1 akapit 3
PSD2 jako sytuacja, w której płatnik ponosi odpowiedzialność za nieautoryzowaną transakcję
płatniczą.
(72) Z powyższego wynika, że w art. 46 ust. 1 uup uregulowano zasady odpowiedzialności
dostawcy, a także zasadę zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej przez
dostawcę jako regułę z wyraźnie zakreślonym wyjątkiem. Mając na uwadze przewidziany w
PSD2, i w ślad za dyrektywą w przepisach uup, podział odpowiedzialności za
nieautoryzowane transakcje płatnicze pomiędzy dostawcę a płatnika może zatem zaistnieć
sytuacja gdy okaże się, że strata wynikająca z nieautoryzowanej transakcji będzie obciążać
płatnika (będzie za nią odpowiedzialny), co jednak nie zwalnia dostawcy od dokonania
zwrotu kwoty transakcji na warunkach określonych w art. 46 ust. 1 uup.
(73) Dostawca może wstrzymać się ze zwrotem kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej
tylko w określonych w przepisie sytuacjach. W innych przypadkach musi dokonać zwrotu
i ewentualnie wówczas poszukiwać dowodów, które mogą świadczyć o odpowiedzialności
płatnika.
(74)
Przepisy unijne i w ślad za nimi krajowe przyznają dostawcy usług płatniczych uprawnienie
do przeprowadzenia „dochodzenia” w związku z podejrzeniem „oszustwa” płatnika.
Co istotne, „dochodzenie” ma zostać przeprowadzone przed dokonaniem zwrotu kwoty
transakcji na rzecz płatnika (ex ante), a nie dopiero po wypłaceniu mu środków pieniężnych
(ex post). Dostawca powinien przeprowadzić takie dochodzenie w rozsądnym terminie,
a więc na ogół w czasie przekraczającym termin „D+1”, biorąc pod uwagę m.in. czas
potrzebny na uzyskanie informacji oraz zdobycie dowodów od podmiotów trzecich. Ponieważ
jest to „dochodzenie” przed dokonaniem zwrotu, w tym czasie powinna zostać przygotowana
dokumentacja uprawdopodobniająca działanie użytkownika w nieuczciwych zamiarach
celem przekazania jej właściwym organom lub dostawca powinien wykluczyć dokonanie
przez użytkownika transakcji w nieuczciwych zamiarach i w konsekwencji
o przeprowadzeniu „dochodzenia” dokonać zwrotu odpowiedniej kwoty.
(75) Jeżeli dostawca podejrzewa, że płatnik dokonał lub próbuje dokonać „oszustwa” zgłaszając
transakcję dostawcy jako nieautoryzowaną, po zgłoszeniu przez Bank podejrzenia
popełnienia przestępstwa do organów ścigania, Bank nie jest obciążany obowiązkiem zwrotu
na podstawie art. 46 ust. 1 zd. 1 uup w terminie D+1.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
50
(76) Bank stosował własną koncepcję dotyczącą zakresu obowiązku Banku dotyczącego zwrotu
kwot nieautoryzowanych transakcji płatniczych. Zdaniem Banku, art. 46 uup nie ma
zastosowania do transakcji autoryzowanych, a obowiązek zwrotu na podstawie art. 46 ust.
1 uup nie dotyczy także sytuacji kiedy to płatnik ponosi odpowiedzialność za transakcję
nieautoryzowaną, czyli obowiązek zwrotu płatnikowi kwoty transakcji na podstawie art. 46
ust. 1 uup w terminie D+1 występuje tylko w przypadku kiedy transakcja była
nieautoryzowana a płatnik nie ponosi odpowiedzialności za nieautoryzowaną transakcję.
(77) Opisana koncepcja Banku nie znajduje oparcia w przepisach prawa. W zakresie pierwszego
zagadnienia – brak obowiązku zwrotu kwot transakcji autoryzowanych – możliwość
powstrzymania się ze zwrotem kwoty transakcji warunkowana jest zgłoszeniem podejrzenia
popełnienia przestępstwa i dokładnie rzecz ujmując dotyczy transakcji, które wynikają z
działania płatnika w nieuczciwych zamiarach.
(78) Zdaniem Prezesa UOKiK, obowiązek zwrotu na podstawie art. 46 ust. 1 uup dotyczy także
sytuacji kiedy to płatnik ponosi odpowiedzialność za transakcję nieautoryzowaną. Bank
kwestionuje sens dokonywania zwrotu kwoty w takim przypadku podnosząc, że i tak płatnik
ponosi pełną odpowiedzialność za nieautoryzowaną transakcję płatniczą. Dochodzenie
roszczeń od konsumenta po zwrocie mu de facto nie przysługującej kwoty naraża
konsumenta na koszty.
(79) Wykładnię przepisów, którą w sprawie stosuje Prezes Urzędu, wspiera opinia Rzecznika
Generalnego z 5 marca 2026 r. w sprawie C-70/25, zgodnie z którą przepisy art. 73 ust. 1
i art. 74 ust. 1 dyrektywy PSD2 należy rozumieć w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie
temu, by dostawca usług płatniczych mógł odmówić płatnikowi bezzwłocznego zwrotu kwoty
nieautoryzowanej transakcji płatniczej, podnosząc, że płatnik poniósł stratę związaną z tą
transakcją płatniczą w związku z tym, że nie dochował, wskutek rażącego zaniedbania,
obowiązków ciążących na nim na mocy art. 69 tejże dyrektywy.
(80) Niedokonywanie zwrotu w przypadku wystąpienia nieautoryzowanej transakcji płatniczej,
która nie wynika z działania płatnika w nieuczciwych zamiarach, nie znajduje oparcia w
przepisach prawa. Konstrukcja art. 46 ust. 1 uup skutkuje tym, że fakt doprowadzenia przez
płatnika do wystąpienia nieautoryzowanej transakcji płatniczej z powodu np. będącego
skutkiem rażącego niedbalstwa naruszenia co najmniej jednego z obowiązków, o których
mowa w art. 42 uup, nie ma wpływu na obowiązek dostawcy do dokonania zwrotu kwoty
nieautoryzowanej transakcji płatniczej.
(81) Dostawca musi dokonać zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej, choćby już w
tym momencie przypuszczał czy miał dowody na to, że płatnikowi można przypisać
odpowiedzialność zgodnie z art. 46 ust. 3 uup. Jeżeli następnie, w wyniku dalszych czynności
wyjaśniających, dostawca uzna, że w jego ocenie płatnik ponosi odpowiedzialność za
transakcję nieautoryzowaną, powinien wystąpić do niego z żądaniem zwrotu środków, a gdy
zwrot nie nastąpi dobrowolnie, dochodzić zwrotu z wykorzystaniem innych instytucji.
(82) Bank stosował własną koncepcję dotyczącą oceny zgłoszeń konsumentów nieautoryzowanej
transakcji płatniczej oraz zakresu obowiązku Banku dotyczącego zwrotu kwot
nieautoryzowanych transakcji płatniczych. Zgodnie z pierwotnym stanowiskiem Banku,
art. 46 uup nie znajdował zastosowania do transakcji autoryzowanych, a obowiązek zwrotu
na podstawie art. 46 ust. 1 uup nie dotyczył także sytuacji kiedy to płatnik ponosi
odpowiedzialność za transakcję nieautoryzowaną, czyli obowiązek zwrotu płatnikowi kwoty
transakcji na podstawie art. 46 ust. 1 uup w terminie D+1 występuje tylko w przypadku kiedy
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
51
transakcja była nieautoryzowana a płatnik nie ponosi odpowiedzialności za nieautoryzowaną
transakcję. Zdaniem Banku obowiązek zwrotu na podstawie art. 46 ust. 1 uup nie dotyczył
także sytuacji kiedy to płatnik ponosi odpowiedzialność za transakcję nieautoryzowaną. Bank
kwestionował sens dokonywania zwrotu kwoty w takim przypadku podnosząc, że i tak płatnik
ponosi pełną odpowiedzialność za nieautoryzowaną transakcję płatniczą.
(83) Bank podkreśla, że w celu przeprowadzenia prawidłowej wykładni przepisu art. 46 ust. 1 uup
należy wziąć pod uwagę przepisy zawarte w dyrektywie PSD2 tj. art. 72 -74 regulujące
zasady odpowiedzialności płatnika za nieautoryzowane transakcje, nie poprzestając tylko na
wykładni językowej polskiej ustawy regulującej zasady odpowiedzi.
(84) W ocenie Prezesa UOKiK, zasadą jest odpowiedzialność dostawcy usług płatniczych za
nieautoryzowaną transakcję płatniczą. Użyte w art. 74 PSD2 sformułowanie „na zasadzie
odstępstwa”, dotyczy – zgodnie z tytułem artykułu – rozkładu odpowiedzialności.
Bezsprzecznie, dostawca nie ponosi wyłącznej odpowiedzialności za nieautoryzowane
transakcje płatnicze. Jednak, nie można tej kwestii utożsamiać z kwestią zwrotów kwot
nieautoryzowanych transakcji płatniczych.
(85) Należy w tym miejscu wyjaśnić, że w przepisach art. 73 i 74 PSD2 w sposób wyczerpujący
uregulowano kwestię odpowiedzialności dostawcy i płatnika za nieautoryzowane transakcje
płatnicze. Ustawodawca unijny, a w ślad za nim ustawodawca krajowy, kwestie
odpowiedzialności dostawcy i płatnika uregulował w przepisach uup w sposób swoisty.
(86) Zgodnie z art. 74 ust. 1 akapit 3 PSD2 „Płatnik ponosi wszelkie straty związane
z nieautoryzowanymi transakcjami płatniczymi, jeżeli płatnik poniósł je, działając
w nieuczciwych zamiarach lub dopuszczając się celowego lub rażącego zaniedbania co
najmniej jednego z obowiązków określonych w art. 69.”. W tym miejscu należy wskazać na
trzy sytuacje: działanie płatnika w nieuczciwych zamiarach oraz celowe zaniedbanie
obowiązku z art. 69 PSD2 lub rażące zaniedbanie obowiązku z art. 69. W przypadku działania
płatnika w nieuczciwym zamiarze w okolicznościach określonych w art. 73 ust. 1 PSD2
(oszustwo konsumenta), dostawca będzie uprawniony do odmowy dokonania zwrotu kwoty
nieautoryzowanej transakcji płatniczej. W przypadku natomiast celowego zaniedbania
obowiązku z art. 69 lub rażącego zaniedbania obowiązku z art. 69 takiej okoliczności
wyłączającej nie przewidziano.
(87) Powyżej wskazany przepis znajduje swój odpowiednik w art. 46 ust. 3 uup, zgodnie
z którym płatnik odpowiada za nieautoryzowane transakcje płatnicze w pełnej wysokości,
jeżeli doprowadził do nich umyślnie albo w wyniku umyślnego lub będącego skutkiem
rażącego niedbalstwa naruszenia co najmniej jednego z obowiązków, o których mowa
w art. 42 uup. W przypadku działania płatnika w nieuczciwym zamiarze w okolicznościach
określonych w art. 46 ust. 1 uup (oszustwo konsumenta), dostawca będzie uprawniony do
odmowy zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej. W przypadku natomiast
umyślnego lub będącego skutkiem rażącego niedbalstwa naruszenia przez konsumenta co
najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42 uup, nie przewidziano w przepisie
art. 46 ust. 1 uup możliwości powstrzymania się dostawcy usług płatniczych ze zwrotem.
(88) Fakt doprowadzenia przez płatnika do wystąpienia nieautoryzowanej transakcji płatniczej
z powodu np. będącego skutkiem rażącego niedbalstwa naruszenia co najmniej jednego
z obowiązków, o których mowa w art. 42 uup, nie powinien mieć wpływu na obowiązek
dostawcy do dokonania zwrotu (obowiązek dalej istnieje). Jest to bowiem w dalszym ciągu
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
52
transakcja nieautoryzowana, lecz spowodowana umyślnością lub rażącym niedbalstwem po
stronie użytkownika.
(89) Obowiązek zwrotu powstaje zawsze w sytuacji, w której to płatnik zgłasza dostawcy, iż dana
transakcja była nieautoryzowana (z dwoma wyjątkami: nieuczciwe działanie płatnika
i przedawnienie roszczeń), natomiast kwestia jego odpowiedzialności za dokonanie tej
transakcji i ewentualnych roszczeń dostawcy wobec płatnika z tego tytułu powinna być
przedmiotem następczej oceny – już po wywiązaniu się przez dostawcę z obowiązku
określonego w art. 46 ust. 1 uup.
(90) W myśl przepisu art. 46 ust. 1 uup dostawca ma dokonać zwrotu kwoty nieautoryzowanej
transakcji z wyjątkiem przypadku gdy dostawca płatnika ma uzasadnione i należycie
udokumentowane podstawy, aby podejrzewać oszustwo, i poinformuje o tym w formie
pisemnej organy powołane do ścigania przestępstw lub gdy roszczenie płatnika wygasło na
skutek upływu terminu zawitego.
(91) Działanie matematyczne polegające na odjęciu od liczby zgłoszeń nieautoryzowanych
transakcji, zgłoszeń uznanych przez Bank oraz zawiadomień do organów ścigania w sytuacji
podejrzenia popełnienia oszustwa przez konsumenta i liczby spóźnionych zgłoszeń
konsumentów (przekroczenie terminu do zgłoszenia transakcji nieautoryzowanej), daje
wynik w postaci ilości spraw, w których Bank nie dokonał zwrotu kwoty nieautoryzowanej
mimo że zgodnie z przepisami powinien go dokonać.
(92) Bank stosował proces, którego fundamentem był brak zastosowania obowiązku zwrotu
z art. 46 ust. 1 uup w odniesieniu do transakcji, które Bank uważał za autoryzowane oraz do
transakcji kiedy to płatnik ponosi odpowiedzialność za transakcję nieautoryzowaną.
Uprawdopodobnienie naruszenie zbiorowego interesu konsumentów
(93) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje definicji „zbiorowego interesu
konsumentów”, wskazując jednak w przepisie art. 24 ust. 3 uokik, że nie jest nim suma
indywidualnych interesów konsumentów. Przez godzenie w zbiorowe interesy konsumentów
należy rozumieć narażenie na uszczerbek interesów znacznej grupy lub wszystkich
konsumentów, poprzez stosowaną przez przedsiębiorcę praktykę obejmującą i działania,
i zaniechania.
(94) Dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest ustalenie, że
konkretne działanie przedsiębiorcy nie ma ściśle określonego adresata, lecz zostało
skierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Jak podnosi się w doktrynie,
w pojęciu praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów mieści się także działanie
przedsiębiorcy skierowane wprawdzie do oznaczonych (zindywidualizowanych), ale za to
dostatecznie licznych konsumentów, o ile przy tym konsumentów tych łączy jakaś wspólna
cecha rodzajowa. Wówczas poszkodowana zostaje pewna grupa konsumentów, niebędąca
jedynie – z punktu widzenia przedsiębiorcy stosującego daną praktykę – zbiorowością
przypadkowych jednostek, lecz stanowiącą określoną i odrębną kategorię konsumentów,
reprezentującą w znacznym stopniu wspólne interesy9. Należy zatem przyjąć, że naruszenie
zbiorowych interesów konsumentów ma miejsce wówczas, gdy potencjalną daną praktyką
9
M. Szydło, Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów, Monitor Prawniczy
2004/17/791.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
53
przedsiębiorcy może być dotknięty każdy konsument w analogicznych okolicznościach.10 Sąd
Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07) uznał,
że praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów: „jest (...) takie zachowanie
przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność
zachowania
w
stosunku
do
indywidualnych
konsumentów
wchodzących
w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że
potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub
potencjalnym klientem przedsiębiorcy”.
(95) Interes konsumentów należy przy tym rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny),
a więc uznany przez ustawodawcę za zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. Naruszenie
zbiorowego interesu konsumentów powiązane jest z naruszeniem interesów gospodarczych
konsumentów. Pod pojęciem naruszenia zbiorowego interesu konsumentów należy rozumieć
zarówno naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze majątkowym), jak i prawo
konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę
warunkach rynkowych, zapewniających konsumentom dokonywanie transakcji handlowych
z przedsiębiorcami przy całkowitym zrozumieniu rzeczywistego sensu ekonomicznego
i prawnego dokonywanych czynności (naruszenie o charakterze pozaekonomicznym).
Przejawem
naruszenia
interesów
pozaekonomicznych
może
być
m. in. prawo do uzyskania przez konsumenta od przedsiębiorcy niewprowadzającej w błąd
informacji. Jak podniósł Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 lutego
2017 r.11: „Pojęcie interesów konsumenta należy rozumieć szeroko, nie tylko jako interes
ekonomiczny, ale mogą tu wejść w grę także inne aspekty: zdrowia konsumenta (i jego
bliskich), jego czasu zbędnie traconego, dezorganizacji toku życia, przykrości, zawodu itp.”
(96) Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak
i na zagrożeniu ich naruszenia. Nie jest zatem konieczne ustalenie, że którykolwiek
z konsumentów został rzeczywiście poszkodowany wskutek stosowanej przez przedsiębiorcę
praktyki.
(97) W niniejszej sprawie działanie ujawniło się w odniesieniu do konsumentów, którzy skierowali
do Banku zgłoszenie transakcji płatniczej jako nieautoryzowanej. Mimo że działania
przedsiębiorcy dotyczą osób pozostających w relacji prawnej z Bankiem, to jednak należy
przyjąć, że każdy konsument, który mógłby stać się kontrahentem Spółki spotkałby się z
analogicznym traktowaniem. Z tego względu działania przedsiębiorcy należy uznać za
skierowane do szerokiego kręgu konsumentów wywołujące negatywne skutki w sferze ich
praw i obowiązków.
(98) W odniesieniu do pkt. I.1 decyzji działanie Banku godzi w interesy ekonomiczne
konsumentów, którzy spotykają się z odmową zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji
w warunkach naruszenia przez Bank art. 46 ust. 1 uup.
(99) Mając na uwadze powyższe, przyjąć należy, że uprawdopodobniono stosowanie przez Spółkę
praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w punkcie I.1
sentencji decyzji oraz uprawdopodobniono jej stosowanie.
10
11
Wyrok SOKiK z 13 stycznia 2009 r., sygn. akt: XVII Ama 26/08.
Sygn. akt VI ACa 1918/15.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
54
Uprawdopodobnienie naruszenia zakazu określonego w art. 24 uokik w odniesieniu do
praktyki określonej w pkt. I. 2 oraz I.3 decyzji
Uprawdopodobnienie bezprawności
(100) Sprzeczność z prawem ww. praktyk Prezes Urzędu wywodzi z naruszenia przez Bank art. 5
ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w związku z ust. 3 pkt 3 oraz z art. 4 ust. 2 upnpr.
(101) Zgodnie z art. 3 upnpr zakazane jest stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych. Art. 4 ust.
1 i 2 upnpr stanowią, iż praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców jest nieuczciwa,
jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może
zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy
dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu (ust. 1). Za nieuczciwą
praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz
agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych
praktyk. Praktyki te nie podlegają ocenie w świetle przesłanek określonych w ust. 1 (ust. 2).
(102) Zgodnie z art. 5 ust. 1 upnpr praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające
w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie
przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął.
Może to być każda praktyka, która w jakikolwiek sposób wywołuje skutek w postaci co
najmniej możliwości wprowadzenia w błąd przeciętnego konsumenta, do którego jest
skierowana lub dociera, i która ze względu na swoją mylącą naturę może zniekształcić jego
zachowanie rynkowe. Wprowadzenie w błąd ma charakter abstrakcyjny a jego stwierdzenie
nie wymaga zaistnienia jednostkowej dezinformacji. Jeśli zatem w przeświadczeniu
przeciętnego konsumenta powstaną wyobrażenia (obiektywnie sprawdzalne, a nie wyłącznie
subiektywnie odczuwalne) dotyczące praktyki rynkowej stosowanej przez przedsiębiorcę,
które nie odpowiadają rzeczywistości, mamy do czynienia z wprowadzeniem w błąd.
(103) Jak wyjaśnia motyw 14 dyrektywy 2005/2912, pojęcie praktyk handlowych wprowadzających
w błąd powinno obejmować te spośród praktyk, w tym reklamę wprowadzającą w błąd, które
poprzez wprowadzanie konsumenta w błąd uniemożliwiają mu dokonanie świadomego, a
zatem i efektywnego wyboru.
(104) Wprowadzenie w błąd przez praktykę rynkową zmierza do wytworzenia w świadomości
konsumenta mylnego obrazu rzeczywistości, mylnego przekonania co do transakcji, w którą
chce się zaangażować. Zawsze też jest ono związane z określonymi elementami, które
wprowadzają w błąd, wskazanymi przykładowo w art. 5 ust. 3 pkt 1-6 upnpr oraz sposobem
wprowadzenia w błąd (art. 5 ust. 2 pkt 1-4 upnpr), które potencjalnie mogą lub wpływają
na podjęcie przez konsumenta decyzji rynkowej.
(105) Wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie
nieprawdziwych informacji (art. 5 ust. 2 pkt 1 upnpr), przy czym może ono w szczególności
dotyczyć obowiązków przedsiębiorcy związanych z produktem, w tym usług serwisowych
12
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca
nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku
wewnętrznym oraz zmieniająca dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i
2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu
Europejskiego i Rady („Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych”) (Dz.Urz. UE L 149 z
11.6.2005, s. 22–39), dalej także: „dyrektywa 2005/29”.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
55
i procedury reklamacyjnej, dostawy, niezbędnych usług, części, wymiany lub naprawy (art.
5 ust. 3 pkt 3 upnpr).
(106) Informacja nieprawdziwa to informacja niezgodna z rzeczywistością, z określonym stanem
rzeczy.
(107) Art. 5 ust. 1 upnpr jest to stworzona przez ustawodawcę mała klauzula generalna, na
podstawie której należy ocenić zachowanie przedsiębiorcy w kontaktach gospodarczych
z konsumentami, a następnie, w zależności od wyniku tej oceny, przypisać stosowanie
nieuczciwej praktyki rynkowej wprowadzającej w błąd przez działanie. Natomiast przepis
art. 5 ust. 2 pkt 1-4 upnpr poprzez sformułowanie „w szczególności” zawiera otwarty katalog
sposobu wprowadzenia w błąd, które potencjalnie mogą lub wpływają na podjęcie przez
konsumenta decyzji rynkowej. Oznacza to, że intencją ustawodawcy było zaznaczenie, że
nieuczciwą praktyką rynkową poprzez działanie wprowadzające w błąd jest każde
zachowanie przedsiębiorcy, które dotyczy zachowań określonych w ust. 3 art. 5 upnpr bez
względu na to, czy sposób tego działania został wymieniony w ust. 2 art. 5 upnpr, polegające
na działaniu skierowanym do konsumentów, które w jakikolwiek sposób może wpływać na
przeciętnego konsumenta w kontekście podjęcia przez niego decyzji dotyczącej umowy.
Przedstawione wyjaśnienie przepisu art. 5 ust. 1 i ust. 2 upnpr odzwierciedla treść definicji
nieuczciwej praktyki handlowej zawartej przez unijnego ustawodawcę w art. 6 ust. 1
dyrektywy 2005/2913, zgodnie z którym, praktykę handlową uznaje się za wprowadzającą w
błąd, jeżeli zawiera ona fałszywe informacje i w związku z tym jest niezgodna z prawdą lub
w jakikolwiek sposób, w tym poprzez wszystkie okoliczności jej prezentacji, wprowadza lub
może wprowadzić w błąd przeciętnego konsumenta, nawet jeżeli informacje te w
odniesieniu do jednego lub większej liczby wymienionych niżej elementów są zgodne z
rzeczywistością, i która w każdym przypadku powoduje lub może spowodować podjęcie
przez konsumenta decyzji dotyczącej transakcji, której inaczej by nie podjął (…).
(108) Klasyfikowanie przekazywanej konsumentom informacji w kontekście jej prawdziwości lub
nieprawdziwości w związku z oceną zachowania przedsiębiorcy któremu przypisuje się
stosowanie nieuczciwej praktyki rynkowej poprzez działanie wprowadzające w błąd,
polegające na przekazywaniu konsumentom informacji o konkretnej treści, ma posiłkowe
znaczenie. Zgodnie bowiem z treścią powyżej przytoczonych przepisów przesądzające
znaczenie dla przypisania przedsiębiorcy stosowania nieuczciwej praktyki rynkowej jest
uznanie, że takie działanie w jakikolwiek sposób wprowadza lub może wprowadzić
konsumenta w błąd oraz, że przekazana informacja powoduje lub może powodować podjęcie
przez przeciętnego konsumenta decyzji, której inaczej by nie podjął. Wykładnia powyższych
przepisów nakazuje przyjęcie, że każdy przejaw działania przedsiębiorcy polegający na
wprowadzeniu w błąd konsumentów w przekazanej informacji, jeżeli miał on wpływ na
możliwość podjęcia przez przeciętnego konsumenta decyzji, dotyczącej umowy, będzie
nieuczciwą praktyką rynkową, bez względu na nieprawdziwość lub prawdziwość badanej
informacji. Nieuczciwą praktyką rynkową będzie zarówno działanie wprowadzające w błąd,
jeżeli zawiera ona fałszywe informacje i przez to jest nieprawdziwa jak i działanie
wprowadzające w błąd w jakikolwiek inny sposób. W sytuacji gdy istnieje potencjał takiego
13
Wersja dyrektywy 2005/29/WE w języku angielskim: „A commercial practice shall be regarded as
misleading if it contains false information and is therefore untruthful or in any way, including overall
presentation, deceives or is likely to deceive the relations to one or more of the following elements,
and in either case causes or is likely to cause him to take a transactional decision that he would not
have taken otherwise (…)”.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
56
działania jako wprowadzającego lub mogącego wprowadzać przeciętnego konsumenta w
błąd należy przypisać takiemu zachowaniu stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych.
(109) Dodatkowo należy zaznaczyć, że unijny ustawodawca w definicji praktyki handlowej
zawartej w art. 6 ust. 1 dyrektywy 2005/29 nieprzypadkowo użył spójnika „lub”, co
w konsekwencji prowadzi do konkluzji, że jedno działanie przedsiębiorcy może jednocześnie
zawierać fałszywe informacje i w związku z tym być niezgodna z prawdą jak
i równocześnie w jakikolwiek sposób, w tym poprzez wszystkie okoliczności jej prezentacji,
wprowadzać lub móc wprowadzać w błąd przeciętnego konsumenta, i która w każdym
przypadku powoduje lub może spowodować podjęcie przez konsumenta decyzji dotyczącej
transakcji, której inaczej by nie podjął.
(110) Co więcej, brzmienie przepisu daje uzasadnione podstawy aby przyjąć za prawdziwe
twierdzenie, iż pojęcie „jakikolwiek sposób” działania przedsiębiorcy, w tym poprzez
wszystkie okoliczności prezentacji informacji do przeciętnego konsumenta, który
wprowadza lub może wprowadzić go w błąd, jest pojęciem o charakterze otwartym.
Zauważyć przy tym należy, że określając zależność pomiędzy tą okolicznością,
a okolicznością podjęcia przez przedsiębiorcę działań zawierających fałszywe informacje,
prawodawca nie posługuje się alternatywą rozłączną, ani też w żaden inny sposób nie
wytycza między nimi jednoznacznej granicy przedmiotowej (co byłoby np. osiągnięte
w sytuacji stosowania takich sformułowań jak „lub w jakikolwiek inny sposób”). Nie ma
zatem żadnych przeciwwskazań aby uznać, że w okoliczności jakiegokolwiek sposobu
działania przedsiębiorcy, w tym poprzez wszystkie okoliczności prezentacji informacji do
przeciętnego konsumenta, który wprowadza lub może wprowadzić go w błąd, zawiera się
również takie działanie przedsiębiorcy, które zawiera fałszywe informacje i w związku
z tym jest niezgodne z prawdą. Działanie dotyczące zawarcia fałszywych informacji jest
de facto rozwinięciem ogólnej przesłanki pozwalającej uznać każdą praktykę handlową za
niedozwoloną praktykę handlową, jeżeli tylko wykazane zostanie, że w jakikolwiek sposób,
w tym poprzez wszystkie okoliczności jej prezentacji, wprowadza lub może wprowadzić
w błąd przeciętnego konsumenta, nawet jeżeli informacje te w odniesieniu do jednej lub
większej liczby wymienionych w art. 5 ust. 3 upnpr okoliczności, są zgodne z rzeczywistością,
i która w każdym przypadku powoduje lub może spowodować podjęcie przez konsumenta
decyzji dotyczącej transakcji, której inaczej by nie podjął.
(111) Odnosząc się do pierwszej przesłanki nieuczciwej praktyki handlowej wprowadzającej w
błąd - w kontekście motywu 14 preambuły dyrektywy 2005/29 - należy wskazać także, że
obejmuje ona taki charakter informacji (jej treść lub wszelkie okoliczności jej
towarzyszące), że może ona wprowadzić przeciętnego konsumenta w błąd. Przedstawiony
„potencjał wywołania błędu przez informację”, jako przesłanka uznania zachowania za
nieuczciwą praktykę handlową jest najistotniejszy, co niewątpliwie wynika z treści art. 6
ust. 1 dyrektywy 2005/29, zwłaszcza w powiązaniu z motywem 14 preambuły tej dyrektywy.
Zupełnie drugorzędne znaczenie ma w tym przypadku, czy wspomniany potencjał wywołania
błędu u konsumenta wynika z nieprawdziwości podanej informacji, czy też
z jakiejkolwiek okoliczności dotyczącej tej informacji, w tym sposobu jej prezentacji.
Przepis wyraźnie wskazuje, iż nie ma znaczenia, czy podana informacja jest nawet
częściowo prawdziwa, ważna jest jej ocena, jako wprowadzającej (mogącej wprowadzić) w
błąd.
(112) Skutkiem (nie celem) stosowania praktyki wprowadzającej w błąd jest podjęcie bądź
możliwość podjęcia przez konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której by nie podjął,
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
57
gdyby miał efektywną możliwość wyboru. Zgodnie z art. 2 pkt 7 upnpr, decyzja dotycząca
umowy oznacza podejmowaną przez konsumenta decyzję co do tego, czy, w jaki sposób
i na jakich warunkach dokona zakupu, zapłaci za produkt w całości lub w części, zatrzyma
produkt, rozporządzi nim lub wykona uprawnienie umowne związane z produktem, bez
względu na to, czy konsument postanowi dokonać określonej czynności czy też powstrzymać
się od jej dokonania.14
Produkt
(113) Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 4 upnpr przez praktykę rynkową rozumie się
działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację
handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub
nabyciem produktu przez konsumenta. Produktem w rozumieniu art. 2 pkt 3 upnpr jest każdy
towar lub usługę, w tym nieruchomości, usługi cyfrowe, treści cyfrowe, prawa i obowiązki
wynikające ze stosunków cywilnoprawnych.
(114) Produktem w niniejszej sprawie są usługi płatnicze w postaci transakcji płatniczych
polegających na zainicjowanej przez płatnika lub odbiorcę wpłacie/ wypłacie lub transferze
środków pieniężnych, w tym zdalnych transakcji płatniczych15 (art. 2 pkt 29 uup).
Model przeciętnego konsumenta
(115) Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym odwołuje się do pojęcia
przeciętnego konsumenta. Zgodnie z art. 2 pkt 8 upnpr przez przeciętnego konsumenta
rozumie się konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny
i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych,
językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez
którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie
podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa
dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub
umysłowa.
(116) Rozwój orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE doprowadził do utrwalenia modelu
konsumenta jako konsumenta rozważnego, przeciętnie zorientowanego, mającego prawo do
rzetelnej informacji niewprowadzającej w błąd, zawierającej wszelkie niezbędne dane
wynikające z funkcji i przeznaczenia danego towaru. Na każdym etapie zawarcia umowy
przeciętny konsument ma prawo odbierać kierowane do niego przekazy w sposób dosłowny
zakładając, że przedsiębiorca, od którego pochodzą, przekazuje mu informacje w sposób
dostatecznie jasny, jednoznaczny i niewprowadzający w błąd.
(117) Wzorzec przeciętnego konsumenta nie jest stały, zmienia się bowiem w zależności od
okoliczności konkretnego przypadku. „Oznacza to, że władze i sądy krajowe powinny być
w stanie ustalić, czy praktyka może wprowadzać w błąd przeciętnego konsumenta,
w drodze samodzielnej oceny, przy uwzględnieniu ogólnych domniemanych oczekiwań
14
A. Wiewiórowska-Domagalska/A. Kunkiel-Kryńska [w:] K. Osajda, Ustawa o przeciwdziałaniu
nieuczciwym praktykom rynkowym. Komentarz, Legalis 2019.
15
Definicja zawarta w art. 4 pkt 6h PSD2 „zdalna transakcja płatnicza” oznacza transakcję płatniczą
zainicjowaną za pośrednictwem internetu lub urządzenia, które może być wykorzystywane do
porozumiewania się na odległość.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
58
konsumentów bez konieczności zlecania prac biegłym ani realizacji badań opinii
konsumentów”16.
(118) W niniejszej sprawie formułując model przeciętnego konsumenta należy wziąć pod uwagę
złożone regulacje prawne dotyczące transakcji płatniczych, zasad odpowiedzialności za
nieautoryzowane transakcje płatnicze, siatki pojęciowej z tymi kwestiami związanej (np.
uwierzytelnienie, autoryzacja), jak również kwestie techniczne związane z wykonywaniem
transakcji płatniczych.
(119) Zdaniem Prezesa UOKiK, w ocenianych praktykach mamy do czynienia z konsumentami
rozważnymi, przeciętnie zorientowanymi, ostrożnymi ale nie mającymi specjalistycznej
wiedzy z zakresu prawa17, szczególnie regulacji dotyczących usług płatniczych. Jest to
specjalistyczna dziedzina prawa, której brak znajomości nie pozwala na dokonanie
samodzielnej oceny jak kształtuje się rozkład praw i obowiązków konsumenta
i dostawcy usług płatniczych w przypadku wystąpienia nieautoryzowanej transakcji
płatniczej. Przeciętny konsument nie dysponuje zdolnościami poznawczymi w postaci
świadomości, przetwarzania informacji, rozumowania na poziomie eksperta
z wyspecjalizowanej dziedziny prawa. Ma zatem ograniczone możliwości aby zweryfikować
prawdziwość twierdzeń z zakresu oceny prawnej przytaczanych przez Spółkę w
odpowiedziach na reklamacje.
(120) Przeciętny konsument dostrzega przewagę wiedzy Banku wynikającej choćby z jego
profesjonalnej działalności. Ze względu na fakt, iż działania banków podlegają licznym
regulacjom i kontrolom, informacje przekazywane przez nie konsumenci uznają za
prawdziwe i zgodne z prawem.
(121) Zgodnie z orzecznictwem TSUE „cechę „dostatecznie dobrze poinformowanego”
przeciętnego konsumenta należy rozumieć jako odnoszącą się do informacji, co do których
można racjonalnie domniemywać, że są one znane każdemu konsumentowi, z
uwzględnieniem istotnych czynników społecznych, kulturowych i językowych, a nie do
informacji charakterystycznych dla danej transakcji.”18
(122) Analizując przymiot dobrego poinformowania konsumenta w niniejszej sprawie należy
zwrócić uwagę na poniższe. Mimo że Bank przedstawia np. we wzorcach składających się na
umowę o prowadzenie bankowych rachunków dla osób fizycznych informacje dotyczące
m.in. nieautoryzowanych transakcji płatniczych, obowiązków konsumentów i Banku w
związku z wykonywaniem transakcji płatniczych, to z uwagi na znaczną ilość wzorców
regulujących stosunek prawny pomiędzy Bankiem a konsumentem, złożoność prawnej
materii której one dotyczą, sposób dostarczenia informacji, zmiany wzorców umów, relacje
między wzorcami, zapoznanie się z całą dokumentacją dotyczącą świadczonej na jego rzecz
usługi płatniczej, ustalenie i ze zrozumienie praw i obowiązków z niej wynikających może
stanowić wyzwanie dla konsumenta. Przeciętny konsument nie jest dobrze przygotowany do
16
Wytyczne dotyczące wykładni i stosowania dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów
na rynku wewnętrznym (2021/C 526/01), s. 33.
17
Por. wyrok Sądu Najwyższego sygn. akt I NSK 66/18 „W świetle art. 2 pkt 8 u.p.n.p.r. od
przeciętnego konsumenta należy oczekiwać pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, ale
nie oznacza to, że owa wiedza jest wiedzą profesjonalną, kompletną. Wiedza, ostrożność,
zorientowanie (poinformowanie) ma granice – określone już w samym przepisie (jego dalszej treści)”.
18
Wyrok TSUE z 14 listopada 2024 r. C-646/22 pkt 52.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
59
odbioru informacji kierowanej do niego przez Bank w odpowiedzi na reklamację dotyczącą
zgłoszenia nieautoryzowanej transakcji płatniczej.
(123) Hipotetyczny typowy konsument, chociaż uważny i ostrożny oraz przeciętnie zorientowany,
nie jest z natury rzeczy na tyle dobrze przygotowany merytorycznie i poinformowany, aby
móc w oparciu o przedstawioną mu odpowiedź na reklamację dokonać merytorycznej
i krytycznej oceny stanowiska Banku.
(124) Praktyki określone w pkt. I.2. i I.3 decyzji mogą dotykać wszystkich konsumentów
korzystających z usług płatniczych, a zatem model przeciętnego konsumenta należy
skonstruować bez odwoływania się do przynależności do szczególnej grupy konsumentów.
Wprowadzanie konsumentów w błąd – pkt. I.2 sentencji niniejszej decyzji
(125) Prezes Urzędu na podstawie dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania uznał za
uprawdopodobnione, że Spółka w odpowiedziach udzielanych na zgłoszenia konsumentów
dotyczących wystąpienia nieautoryzowanych transakcji płatniczych przekazywała
informację mogącą wprowadzać w błąd informując o weryfikacji przez dostawcę usługi
płatniczej prawidłowego użycia instrumentu płatniczego poprzez posłużenie
się indywidualnymi danymi uwierzytelniającymi w sposób sugerujący, że wykazanie przez
Bank wyłącznie iż kwestionowane transakcje płatnicze zostały poprawnie uwierzytelnione
stanowi jednocześnie wykazanie autoryzacji takiej transakcji i wyłącza jego obowiązek
zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji, co może wprowadzać konsumentów w błąd
odnośnie obowiązków przedsiębiorcy wynikających z art. 46 ust. 1 uup a także co do
rozkładu ciężaru udowodnienia, że transakcja płatnicza została autoryzowana.
(126) Zgodnie z art. 40 uup transakcję płatniczą uważa się za autoryzowaną, jeżeli płatnik wyraził
zgodę na wykonanie transakcji płatniczej w sposób przewidziany w umowie między
płatnikiem a jego dostawcą. Zgoda może dotyczyć także kolejnych transakcji płatniczych.
Natomiast art. 64 ust. 1 zd. 1 dyrektywy PSD2 wskazuje, że „Państwa członkowskie
zapewniają, aby transakcję płatniczą uznawano za autoryzowaną tylko pod warunkiem
udzielenia przez płatnika zgody na wykonanie transakcji płatniczej.” Zgodnie z art. 64 ust.
2 zd. 1 ww. dyrektywy „Udzielenie zgody na wykonanie jednej transakcji płatniczej lub kilku
transakcji płatniczych odbywa się w sposób uzgodniony pomiędzy płatnikiem a dostawcą
usług płatniczych.”
(127) Z przepisu art. 40 uup wynika, że zgoda musi pochodzić od płatnika i ma być udzielona w
sposób określony w umowie. A zatem w procesie oceny czy transakcję autoryzowano
potrzebna jest co do zasady weryfikacja od kogo pochodzi zgoda, przede wszystkim przez
procedurę uwierzytelniania (procedura umożliwiająca dostawcy usług płatniczych
weryfikację tożsamości użytkownika lub ważności stosowania konkretnego instrumentu
płatniczego) oraz weryfikacja czy zgoda została udzielona w sposób określony w umowie w
szerokim znaczeniu (warunki udzielenia zgody mogą zostać opisane w regulaminie
stanowiącym integralną część umowy).
(128) Zgoda, o której mowa w art. 40 ust. 1 uup, stanowiąca oświadczenie woli w rozumieniu
przepisów Kodeksu cywilnego, dotyczy transakcji płatniczej czyli zgodnie z definicją z art.
2 pkt 29 uup zainicjowanej przez płatnika lub odbiorcę wpłaty, transferu lub wypłaty
środków pieniężnych. Definicja z dyrektywy PSD2 (art. 4 pkt 5) precyzuje, że „transakcja
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
60
płatnicza” oznacza działanie zainicjowane przez płatnika lub w imieniu płatnika lub przez
odbiorcę, polegające na złożeniu, transferze lub wypłacie środków pieniężnych, niezależnie
od leżących u jego podstawy zobowiązań między płatnikiem a odbiorcą. Zgoda obejmuje
zatem, co do zasady, podstawowe warunki transakcji płatniczej takie jak jej rodzaj, kwotę,
odbiorcę.
(129) Zgoda płatnika może zostać udzielona w sposób wyraźny (np. złożenie podpisu pod
dyspozycją przelewu) lub dorozumiany na przykład za pomocą użycia instrumentu
płatniczego przez przyłożenie / zbliżenie karty płatniczej (fizyczna obecność karty) do
czytnika terminala płatniczego przy dokonywaniu zapłaty ceny za zakupy w sklepie
stacjonarnym.
(130) Zgodnie z art. 2 pkt 33b uup uwierzytelnianie to procedura umożliwiająca dostawcy usług
płatniczych weryfikację tożsamości użytkownika lub ważności stosowania konkretnego
instrumentu
płatniczego,
łącznie
ze
stosowaniem
indywidualnych
danych
19
uwierzytelniających . Uwierzytelnienie może dotyczyć oznaczonego użytkownika lub
danego instrumentu płatniczego, ewentualnie obu elementów jednocześnie. W sytuacji gdy
uwierzytelnianie dotyczy autentyczności i ważności instrumentu płatniczego wykazanie
tożsamości powinno odbywać się przez odwołanie do innych faktów (np. okoliczności
złożenia zlecenia płatniczego).
(131) Autoryzację trzeba odróżnić od uwierzytelnienia. „Uwierzytelnienie jest czynnością
wykonywaną przez dostawcę i ma na celu upewnienie się, że do transakcji użyty jest
prawidłowy instrument płatniczy, jak również, że zlecenie płatnicze pochodzi od
uprawnionego użytkownika. Autoryzacja jest natomiast oświadczeniem woli użytkownikapłatnika, skierowanym do jego dostawcy usług płatniczych i wyrażającym zgodę na
wykonanie transakcji płatniczej”.20
(132) Przykładowo, przy wykonaniu transakcji kartą płatniczą bez konieczności użycia kodu PIN
zweryfikowano uwierzytelnienie karty (poprzez ustalenie jej autentyczności i ważności),
zweryfikowano także, że sposób wyrażenia zgody odpowiadał warunkom określonym w
umowie (przez zarejestrowanie użycia instrumentu płatniczego przyłożonego do terminala).
Stan faktyczny w sprawie wykazuje, że transakcja została wykonana po tym jak karta została
skradziona (oświadczenie klienta, zgłoszenie na Policję). Transakcja nie była więc
autoryzowana ponieważ zgoda na jej dokonanie nie pochodziła od płatnika (przy czym co do
podziału odpowiedzialności za taką transakcję zastosowane znajdzie przepis art. 46 ust. 2
uup). Wykazanie uwierzytelnienia nie świadczy o wykazaniu autoryzacji.
(133) W myśl art. 45 ust. 1 uup „na dostawcy użytkownika spoczywa ciężar udowodnienia, że
transakcja płatnicza została autoryzowana i prawidłowo zapisana w systemie służącym do
obsługi transakcji płatniczych dostawcy oraz że nie miała na nią wpływu awaria techniczna
19
Pojęcie indywidualnych danych uwierzytelniających zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 9d uup jako
indywidualne dane zapewniane użytkownikowi przez dostawcę usług płatniczych do celów
uwierzytelnienia. Przy czym należy zauważyć, że z motywu 72 dyrektywy PSD2 wynika, że dane
uwierzytelniające stosowane są do autoryzacji transakcji płatniczej. Aby ustalić jakie konkretnie
dane służą do celów uwierzytelniania niezbędne jest sięgnięcie do postanowień umów regulujących
relacje użytkowników z dostawcami.
20
Michał Grabowski, Ustawa o usługach płatniczych. Komentarz do art. 40, Legalis 2020.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
61
ani innego rodzaju usterka związana z usługą płatniczą świadczoną przez tego dostawcę, w
tym dostawcę świadczącego usługę inicjowania transakcji płatniczej”.
(134) W tym miejscu trzeba odnotować brzmienie pierwowzoru tego przepisu w dyrektywie PSD2
art. 72 ust. 1 akapit 1 „Państwa członkowskie nakładają wymóg, zgodnie z którym
w przypadku gdy użytkownik usług płatniczych zaprzecza, że autoryzował wykonaną
transakcję płatniczą, lub twierdzi, że transakcja płatnicza została wykonana nieprawidłowo,
do dostawcy usług płatniczych należy udowodnienie, że transakcja ta została
uwierzytelniona, dokładnie zapisana, ujęta w księgach i że na transakcję nie miała wpływu
awaria techniczna ani innego rodzaju usterka związana z usługą świadczoną przez danego
dostawcę usług płatniczych.”.
(135) Krajowy ustawodawca implementował powyższy przepis z modyfikacją, mimo że PSD2 jest
dyrektywą maksymalnej harmonizacji. W projekcie ustawy o zmianie ustawy o usługach
płatniczych oraz ustawy - Prawo dewizowe (numer w wykazie prac legislacyjnych Rady
Ministrów UD5221) podjęto inicjatywę dokładnego odwzorowania przepisu art. 72 ust. 1 PSD2
w uup, przy czym prace nad tym projektem nie są prowadzone od września 2022 r.,
natomiast obecnie na forum unijnym finalizowane są prace nad następcą PSD2 22.
(136) Jednak bez względu na wątpliwości co do poprawności implementacji dyrektywy PSD2, w
niniejszej sprawie dla ustalenia zakresu obowiązków Banku przyjęto prounijną wykładnię
przepisów.
(137) Należy podkreślić, że art. 72 ust. 1 PSD, transponowany w art. 45 ust. 1 uup, nosi tytuł
„Dowód uwierzytelnienia i wykonania transakcji płatniczych” co wyraźnie wskazuje na jego
wyłącznie znaczenie w aspekcie dowodzenia danych okoliczności. Nie stanowi on przepisu
ingerującego w zakres odpowiedzialności dostawcy z tytułu nieautoryzowanej transakcji
płatniczej.
(138) Samo dowiedzenie, że transakcja została uwierzytelniona zgodnie z wytyczną art. 72 ust. 1
PSD2, w sytuacji gdy użytkownik zaprzecza, że transakcję autoryzował, nie oznacza, iż
ciężar dowodu wykazywania innych okoliczności służących dowiedzeniu autoryzacji zostaje
przerzucony na użytkownika. Zgodnie z art. 72 ust. 2 PSD2, „w przypadku gdy użytkownik
usług płatniczych zaprzecza, że autoryzował wykonaną transakcję płatniczą, użycie
instrumentu płatniczego zarejestrowane przez dostawcę usług płatniczych, w tym dostawcę
świadczącego usługę inicjowania płatności, stosownie do sytuacji, samo w sobie
niekoniecznie jest wystarczające do udowodnienia, że dana transakcja płatnicza została
przez płatnika autoryzowana albo że płatnik działał w nieuczciwych zamiarach lub dopuścił
się celowego lub rażącego zaniedbania co najmniej jednego z obowiązków przewidzianych
w art. 69 tejże dyrektywy. Dostawca usług płatniczych, w tym, stosownie do sytuacji,
dostawca świadczący usługę inicjowania płatności, stosownie do sytuacji, przekazuje
dokumentację w celu udowodnienia oszustwa lub rażącego zaniedbania ze strony
21
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12342905/katalog/12760195#12760195 (dostęp na 13 lipca
2026 r.) – pod adresem znajdują się stanowiska wszystkich uczestników konsultacji, w tym Prezesa
UOKiK.
22
Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council on payment services in the
internal market and amending Regulation (EU) No 1093/2010 COM(2023) 367 final 2023/0210 (COD).
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
62
użytkownika usług płatniczych.”. Powyższemu przepisowi w prawie krajowym odpowiada
art. 45 ust. 2 uup23.
(139) Z powyższego wynika, że gdy płatnik zgłasza że transakcja była nieautoryzowana obowiązek
dowodowy Banku nie kończy się na wykazaniu czy transakcja została uwierzytelniona zgodnie
z definicją w art. 4 pkt 29 PSD2 (art. 2 pkt 33b uup), prawidłowo zapisana w systemie
służącym do obsługi transakcji płatniczych dostawcy oraz że nie miała na nią wpływu awaria
techniczna ani innego rodzaju usterka związana z usługą płatniczą świadczoną przez tego
dostawcę, w tym dostawcę świadczącego usługę inicjowania transakcji płatniczej. Gdy
konsument zaprzecza, że transakcja została autoryzowana, w sytuacji, w której dostawca
chce finalnie zwolnić się z obowiązku zwrotu określonego w art. 46 ust. 1 uup, konieczne
jest wykazanie, że wniosek o zwrot kwoty transakcji stanowi działanie płatnika
w nieuczciwych zamiarach (co de facto najczęściej wymaga wykazania, że transakcja była
autoryzowana) i skierowania zawiadomienia do organów ścigania.
(140) W tym miejscu należy przytoczyć także tezę z wyroku Sądu Najwyższego z 15 września 2023
r. sygn. akt II CSKP 1013/22 „Wykazanie uwierzytelnienia przez dostawcę usług nie jest
równoznaczne z wykazaniem autoryzacji, co potwierdza art. 45 ust. 2 ustawy z 2011 r.
o usługach płatniczych, który stanowi, iż wykazanie przez dostawcę zarejestrowanego użycia
instrumentu płatniczego nie jest wystarczające do udowodnienia, że transakcja płatnicza
została przez użytkownika autoryzowana.” Przy czym trzeba zaznaczyć, że o ile teza co do
zasady jest słuszna, to nieprawidłowo Sąd utożsamia zarejestrowane użycie instrumentu
płatniczego z uwierzytelnieniem, zarejestrowane użycie instrumentu płatniczego jest
bowiem technicznym zapisem w systemie informatycznym, że do takiego użycia doszło.
(141) Bank prezentując w toku postępowania swoją koncepcję w zakresie obowiązku zwrotu kwot
transakcji nieautoryzowanych wskazuje, że można uznać, iż autoryzacja i uwierzytelnianie
stanowią jeden proces. Zdaniem Banku, transakcja autoryzowana - to taka, na którą wyraził
zgodę podmiot, który został zweryfikowany zgodnie z ustaloną procedurą uwierzytelniania.
Obie te czynności przenikają się wzajemnie. Bank wyjaśnia, że oceniając autoryzację
transakcji bada nie tylko aspekty techniczne i sam fakt użycia instrumentu płatniczego, ale
także dodatkowe elementy. Dopiero zalogowanie się i potwierdzenie transakcji
w niezależnym (odrębnym) i dostępnym tylko dla klienta kanale (parowanym uprzednio
i odpowiednio zabezpieczonym przed osobami postronnymi) jest rozumiane przez Bank jako
akceptacja/autoryzacja transakcji (w przypadku przebiegu transakcji które technicznie
pozwalają na przeprowadzenie takiego procesu).
(142) Metody stosowane do uwierzytelnienia mogą jednocześnie - uwzględniwszy całokształt stanu
faktycznego - posłużyć do wykazania, że transakcja płatnicza została autoryzowana przez
płatnika. Nie oznacza to jednak, że w odpowiedziach na reklamacje konsumentów nie należy
odpowiednio pouczyć konsumentów o tym w jaki sposób Bank dowodzi autoryzacji jeśli
uważa że oświadczenie konsumenta o braku autoryzacji jest nieprawdziwe. Z analizy
powyżej wskazanych przepisów wynika, że w takich okolicznościach dostawca przekazuje
23
„Wykazanie przez dostawcę zarejestrowanego użycia instrumentu płatniczego nie jest
wystarczające do udowodnienia, że transakcja płatnicza została przez użytkownika autoryzowana
albo że płatnik umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa doprowadził do nieautoryzowanej
transakcji płatniczej albo umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa dopuścił się naruszenia co
najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42. Ciężar udowodnienia tych okoliczności
spoczywa na dostawcy.”
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
63
informacje o wykazaniu autoryzacji, na co składają się informacje o tym w jaki sposób
ustalono, że oświadczenie pochodzi od uprawnionej osoby (uwierzytelnianie i inne dowody
w przypadku gdy uwierzytelnienie nie dowodzi tożsamości płatnika), informacje o dowodach
na wyrażenie zgody w świetle umowy, z uwzględnieniem rygoru zasady, że zarejestrowane
użycie instrumentu płatniczego nie jest wystarczające do udowodnienia, że transakcja
płatnicza została przez użytkownika autoryzowana.
(143) Z analizy odpowiedzi udzielnych przez Bank na reklamacje konsumentów w niniejszej
sprawie wynika, iż odmowa uznania reklamacji konsumenta przez Bank opierała się
wyłącznie na stwierdzeniu, że konsument uwierzytelnił transakcję, przez jej zatwierdzenie
co oznacza jej autoryzowanie. W tak sformułowanej odpowiedzi Bank nie tylko wprowadza
pojęcia „uwierzytelnienia” i „autoryzacji” bez ich wyjaśnienia, ale także przedstawia
(bardzo lakonicznie) swoje ustalenie co do procesu wyrażania zgody tak jakby autoryzacja
była składową uwierzytelnienia.
(144) Użyte w komunikacji z klientem sformułowania wytwarzać mają przekonanie, że twierdzenia
Banku stanowią obraz prawnej relacji pomiędzy Bankiem a konsumentem w sytuacji
zgłoszenia nieautoryzowanej transakcji płatniczej. Na pełen obraz sytuacji prawnej składa
się jednak całokształt obowiązków dowodowych Banku oraz wynikające z nich konsekwencje.
(145) Ponieważ ciężar dowiedzenia autoryzacji transakcji płatniczej spoczywa na dostawcy usług
płatniczych, w sytuacji gdy Bank nie jest w stanie wykazać autoryzacji transakcji,
aktualizuje się jego obowiązek do dokonania zwrotu kwoty transakcji nieautoryzowanej. W
przypadku natomiast gdy Bank wykaże że transakcja była autoryzowana przez konsumenta,
nie dokonując zwrotu żądanej kwoty powinien skierować odpowiednie zawiadomienie o
podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez klienta, mając na uwadze zgromadzone w
sprawie dowody na nieprawdziwość złożonego przez konsumenta oświadczenia o braku
autoryzacji transakcji.
(146) W odpowiedziach do konsumentów pojawiały się też stwierdzenia o autoryzacji transakcji a
jednocześnie o przypisywaniu odpowiedzialności za nieautoryzowaną transakcję płatniczą
konsumentowi.
(147) Z powyższego wynika, że w odpowiedziach na zgłoszenia klientów, które rozpatrzono
negatywnie, w sposób dowolny podchodzono do przypisywania transakcjom charakteru
autoryzowanej bądź nieautoryzowanej. Bank, w odpowiedzi na zgłoszenie, powinien
wskazać uzasadnienie faktyczne i prawne. Winien określić jaki charakter ma transakcja
zgłoszona przez konsumenta, ponieważ jest to przyczynek do określenia jakie kroki Bank
zobowiązany jest podjąć na podstawie zgłoszenia. A zatem w odpowiedzi na zgłoszenie
powinien przedstawić rozumowanie, które doprowadziło go do podjęcia danej decyzji.
Zamiast tego Bank przedstawiał wariantowe odpowiedzi, przy czym w każdym ze scenariuszy
zgłoszenie było rozpatrywane negatywnie.
(148) Treść odpowiedzi na reklamację odzwierciedlała przyjęty przez Bank własny sposób
podejścia do problematyki zwrotów kwot transakcji zgłoszonych jako nieautoryzowane, w
ramach którego przyznaje sobie prawo decydowania o tym, czy dokona zwrotu czy nie, tym
samym istotnie ingerując w sferę majątkową klienta. Decyzja ta może być odwracalna, ale
do jej zakwestionowania wymagane jest poważne zaangażowanie klienta w postaci
wystąpienia przeciwko bankowi na drogę sądową.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
64
(149) Ponieważ to Bank podejmował decyzję o zakresie odpowiedzialności konsumenta, nie miał
motywacji aby wskazać, czy transakcja była autoryzowana czy nie, ani aby udowodnić
okoliczności, na które się powołuje. Przedstawiając tezy o nieautoryzowaniu transakcji Bank
powinien udowodnić okoliczności rażącego zaniedbania obowiązku, które doprowadziły do
nieautoryzowanej transakcji płatniczej. Mimo obowiązku wynikającego z przepisu nie robił
tego, arbitralnie decydując o braku zwrotu i przerzuceniu na klienta ciężar dochodzenia
roszczeń.
(150) Z powyższego wynika, że Bank mógł wprowadzać konsumentów w błąd, co do swoich
obowiązków związanych z nieautoryzowanymi transakcjami płatniczymi zarówno w sferze
dowodzenia okoliczności jak i wykonania obowiązków wynikających z art. 46 ust. 1 uup.
Wprowadzenie konsumentów w błąd – pkt. I.3 sentencji niniejszej decyzji
(151) Prezes Urzędu na podstawie dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania uznał za
uprawdopodobnione, że Spółka w odpowiedziach udzielanych na zgłoszenia konsumentów
dotyczące wystąpienia nieautoryzowanych transakcji płatniczych przekazywała
nieprawdziwe informacje o autoryzacji kwestionowanych przez konsumentów transakcji przy
jednoczesnym przedstawianiu informacji wskazujących, że do transakcji doszło w wyniku
umyślnego lub będącego skutkiem rażącego niedbalstwa naruszenia przez konsumentów co
najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42 uup oraz w łączącej konsumenta
i Bank umowie, przez co ponoszą oni odpowiedzialność za kwestionowane transakcje
płatnicze, o której mowa w art. 46 ust. 3 uup, co może wprowadzać konsumentów w błąd
odnośnie przysługujących im uprawnień określonych w art. 46 ust. 1 uup.
(152) Zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 uup, użytkownik uprawniony do korzystania z
instrumentu płatniczego jest obowiązany korzystać z instrumentu płatniczego zgodnie z
umową ramową oraz zgłaszać niezwłocznie dostawcy lub podmiotowi wskazanemu przez
dostawcę stwierdzenie utraty, kradzieży, przywłaszczenia albo nieuprawnionego użycia
instrumentu płatniczego lub nieuprawnionego dostępu do tego instrumentu. W celu
spełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 42 ust. 1 pkt 1 uup, użytkownik, z chwilą
otrzymania instrumentu płatniczego, obowiązany jest do przechowywania instrumentu
płatniczego z zachowaniem należytej staranności oraz nieudostępniania go osobom
nieuprawnionym. Przypisywanie konsumentowi rażącego niedbalstwa, w sytuacji, w której
do utraty pieniędzy mogło dojść nie w okolicznościach opisanych w przytoczonych
przepisach, ale wskutek popełnienia przestępstwa przez osobę trzecią, może być
nieuprawnione24.
(153) Ustawa o usługach płatniczych przewiduje generalną zasadę, że dostawca ma prawo wykonać
transakcję płatniczą tylko w przypadku jej autoryzacji przez płatnika. Tym samym, zgodnie
z art. 46. ust. 1 uup, Bank jest zobowiązany niezwłocznie dokonać na rzecz płatnika zwrotu
kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej albo, w przypadku, gdy płatnik korzysta z
rachunku płatniczego, przywrócić obciążony rachunek płatniczy do stanu, jaki istniałby,
gdyby nie miała miejsca nieautoryzowana transakcja płatnicza. W razie dokonania wypłaty
osobie nieuprawnionej, poszkodowanym tą czynnością jest bowiem bank, a nie osoba, która
zdeponowała środki na rachunku25.
24
25
Por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt: V CSK 141/17.
Por. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt I C 1016/15.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
65
(154) Dla zwolnienia się z ponoszenia odpowiedzialności za nieautoryzowane transakcje, Bank jest
obowiązany wykazać przesłanki z art. 46 ust. 1 uup albo art. 46 ust. 3 uup. Przy czym za
rażące niedbalstwo uważa się niezachowanie staranności, jakiej można by wymagać od osób
najmniej nawet rozgarniętych26.
(155) Biorąc pod uwagę powyższe, praktyka Banku polegająca na przekazywaniu konsumentom
informacji o odmowie uwzględnienia zgłoszonego przez konsumenta zdarzenia powołując się
równocześnie na stwierdzenie przez Bank autoryzacji transakcji lub wyłączenie swojej
odpowiedzialności na podstawie art. 46 ust. 3 uup może zostać uznana za działanie sprzeczne
z wyżej wymienionymi i omówionymi przepisami ustawy o usługach płatniczych.
Przekazywane przez Bank informacje były niespójne i wzajemnie wykluczały się, gdyż
odpowiedzialność płatnika na podstawie art. 46 ust. 3 uup może mieć miejsce wyłącznie w
przypadku transakcji nieautoryzowanej, zaś rażące naruszenie obowiązków określonych w
art. 42 uup nigdy nie będzie mieć miejsca w przypadku transakcji autoryzowanej.
(156) Bank jako przyczynę odmowy zwrotu płatnikom żądanej kwoty, zgodnie z ustaleniami
Prezesa Urzędu, w zdecydowanej większości przypadków wskazywał autoryzację transakcji.
Oznacza to, że pierwotną przyczyną odmowy spełnienia żądania płatnika była domniemana
autoryzacja transakcji, co wynika z przekazanej przez Bank klasyfikacji zgłoszeń oraz
złożonych przez Bank wyjaśnień w zakresie stosowanej praktyki, nawet jeśli w treści
odpowiedzi Banku na zgłoszenie klienta nieautoryzowanej transakcji wynikało, że płatnik nie
wyrażał zgody na dokonanie transakcji.
(157) W kierowanych do konsumentów odpowiedziach na zgłoszenia, Bank wskazywał m.in.:
[xxx]
Przypisując konsumentom rażące niedbalstwo, miał więc świadomość, że do transakcji
doszło najprawdopodobniej wskutek przestępstwa popełnionego przez osobę trzecią, na co
wskazują również używane w odpowiedziach na zgłoszenia sformułowanie:
[xxx]
Jak już zostało wskazane powyżej, pomimo przyjętego przez Bank domniemania, że płatnik
nie miał woli wykonania danej transakcji, lecz została ona zrealizowana w wyniku
udostępnienia osobom trzecim danych identyfikujących, transakcja była klasyfikowana jako
autoryzowana.
(158) Tak przygotowana odpowiedź może wywoływać konfuzję u konsumenta. Konsument
otrzymuje informację o negatywnym rozpatrzeniu reklamacji oraz braku zobowiązań wobec
konsumenta ze strony Banku. Nie wiadomo jednak, co jest powodem takiego rozstrzygnięcia,
czy to że transakcja była przez klienta autoryzowana, czy że była transakcją
nieautoryzowaną, ale klient jest za nią odpowiedzialny, przy czym nie jest jasne, czy klient
doprowadził do niej umyślnie albo w wyniku umyślnego lub będącego skutkiem rażącego
niedbalstwa niedopełnienia obowiązków.
26
Por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt. VI ACa 217/17.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
66
(159) Konstrukcja odpowiedzi sprawia, że odtworzenie jej faktycznej treści wymaga sięgnięcia do
odpowiedniego regulaminu i przepisów ustawy o usługach płatniczych. Konsument nie jest w
stanie przeprowadzić wywodu prawnego, który pozwoliłby mu na ustalenie faktycznych
obowiązków ciążących na Banku, ponieważ nie wiadomo co jest podstawą nieuznania
zgłoszenia: „uzyskanie autoryzacji” czy „odpowiedzialność płatnika za nieautoryzowaną
transakcję”.
(160) Zwykle zgłaszającym reklamację w zakresie nieautoryzowanych transakcji płatniczych
będzie konsument, który zorientował się, że stan zapisu na rachunku płatniczym nie
odpowiada zleconym przez niego transakcjom. Reklamując transakcję, klient zazwyczaj nie
określa jej jako nieautoryzowana, a informuje Bank, że jej nie dokonywał – takie
sformułowanie należy uznać za odpowiednik zgłoszenia nieautoryzowanej transakcji
płatniczej.
(161) W niniejszej sprawie, z przywołanych fragmentów odpowiedzi Banku na reklamacje
konsumentów wynika, iż odmowa uznania reklamacji konsumenta przez Spółkę opierała się
na stwierdzeniu przez Bank autoryzacji transakcji i względnie dodatkowo na zasugerowaniu
podjęcia przez konsumenta działań, które miały doprowadzić do dokonania
nieautoryzowanej transakcji płatniczej, co wskazuje na domniemanie odpowiedzialności
konsumenta.
(162) Zdaniem Prezesa UOKiK, uprawdopodobniono, iż przekazywane przez Bank informacje w
odpowiedzi na zgłoszenie konsumentów były niezgodne z prawdą i mogły wprowadzać
konsumentów w błąd.
Wpływ na decyzję przeciętnego konsumenta
(163) Stosowanie nieuczciwej praktyki rynkowej wprowadzającej w błąd przez działanie musi
w konsekwencji doprowadzić do możliwości zniekształcenia przez przeciętnego konsumenta
decyzji dotyczącej umowy. Pojęcie „decyzji dotyczącej umowy” jest rozumiane szeroko27.
W okolicznościach niniejszej sprawy decyzją dotyczącą umowy będzie realizacja uprawnień
konsumenckich na etapie wykonywania umowy, m. in. to, jak zachowanie przedsiębiorcy
i udzielone przez niego informacje w odpowiedzi na reklamację wpływają na dalsze
czynności konsumenta po otrzymaniu negatywnego rozpatrzenia reklamacji przez Bank w
zakresie zakwestionowanej transakcji płatniczej.
(164) Podjęcie przez konsumenta decyzji dotyczącej umowy jest związane z posiadaniem przez tę
praktykę istotnej siły (która mogła spowodować lub spowodowała taki skutek).
W przedmiotowej sprawie należy wskazać, iż działania Banku polegające na
rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji mogą wywołać u konsumenta mylne
przekonanie, że wyjaśnienia Banku w odpowiedzi na reklamację są wystarczające do uznania
transakcji za autoryzowaną, obarczenia konsumenta odpowiedzialnością za jej
przeprowadzenie oraz braku realizacji obowiązków wynikających z art. 46 ust. 1 uup.
(165) W treści niektórych odpowiedzi na reklamacje, które zostały rozpatrzone negatywnie, Bank
umieszczał zróżnicowaną argumentację w zależności od hipotetycznego stanu faktycznego,
przy czym w każdym scenariuszu, twierdzenia Banku prowadzą do negatywnego rezultatu
dla konsumenta, w postaci braku zwrotu żądanej kwoty.
27
Wyrok Sądu Najwyższego z 3 marca 2014 r., sygn. akt III SK 34/13; wyrok TSUE z 19 grudnia 2013
r., sygn. akt C-281/12.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
67
(166) Konsumenci mogą w takiej sytuacji błędnie zakładać, że nie przysługują im uprawnienia
związane z nieautoryzowanymi transakcjami płatniczymi (skoro Bank uznał te transakcje za
autoryzowane). W konsekwencji, mogą powziąć mylne przekonania o braku po stronie Banku
obowiązku zwrotu im kwot nieautoryzowanych transakcji z wyjątkami przewidzianymi w art.
46 ust. 1 uup. Konsument może uznać, że Bank prawidłowo rozpatrzył reklamację, gdyż –
jak twierdzi Spółka - działał zgodnie z obowiązującymi procedurami, zgodnie z prawem,
w konsekwencji czego może zrezygnować z dochodzenia swoich roszczeń na dalszym etapie
(np. nie kierując sprawy do sądu powszechnego o zwrot pobranej kwoty transakcji
nieautoryzowanej). Chociaż konsument jest pouczany przez Bank o możliwości odwołania się
od stanowiska Banku i o innych przysługujących mu możliwościach dochodzenia roszczeń,
przewaga wiedzy po stronie Banku, powiązana ze stanowczym sposobem sformułowania
stanowiska Banku często wspierającego się argumentacją o zgodności jego twierdzeń
z prawem, może podać w wątpliwość skuteczność jego podważenia.
(167) Zakwestionowane praktyki Banku opierają się na przyjętej przez Bank interpretacji
przepisów ustawy o usługach płatniczych w kształcie określonym po implementacji
dyrektywy PSD2. Bank wdrażając w swojej działalności przepisy ustawy o usługach
płatniczych wyinterpretował taki sposób ich stosowania, który naruszył regułę podziału
odpowiedzialności za transakcje nieautoryzowane odzwierciedloną w przepisach PSD2 i uup,
faworyzując Bank kosztem konsumentów. Przyjęty sposób stosowania przepisów sprawił, że
dochodzenie roszczeń przez klienta stało się niezasadnie uciążliwe. Komunikacja z klientem,
w przypadku kwestionowania przez konsumentów wykonywania transakcji, odzwierciedlała
przyjęty przez Bank sposób dokonywania zwrotów w przypadku zgłoszenia transakcji
nieautoryzowanej. Konstrukcja odpowiedzi kierowanych do klientów była zatem wyrazem
przyjętej przez Bank i konsekwentnie realizowanej polityki postępowania.
Uprawdopodobnienie naruszenie zbiorowego interesu konsumentów
(168) W niniejszej sprawie działanie ujawniło się w odniesieniu do konsumentów, którzy skierowali
do Banku zgłoszenie transakcji płatniczej jako nieautoryzowanej. Mimo że działania
przedsiębiorcy dotyczą osób pozostających w relacji prawnej z Bankiem, to jednak należy
przyjąć, że każdy konsument, który mógłby stać się kontrahentem przedsiębiorcy spotkałby
się z analogicznym traktowaniem. Z tego względu działania przedsiębiorcy należy uznać za
skierowane do szerokiego kręgu konsumentów wywołujące negatywne skutki w sferze ich
praw i obowiązków.
(169) W zakresie pkt. I.2. i I.3. Decyzji działanie Banku miało wpływ na interesy pozaekonomiczne
konsumentów w postaci uprawnienia konsumentów do uzyskania prawdziwej,
niewprowadzającej w błąd informacji o obowiązkach przedsiębiorcy wynikających
ze zgłoszenia przez konsumenta wystąpienia nieautoryzowanej transakcji płatniczej,
w związku z przyjętym przez Bank rozumieniem przepisów prawa i w konsekwencji sposobem
rozpatrywania reklamacji z tytułu nieautoryzowanych transakcji płatniczych. Taka praktyka
może godzić także w interesy ekonomiczne konsumenta ponieważ konsument otrzymując
odpowiedź na swoje zgłoszenie może przyjąć, że Bank przekazał prawidłowe informacje
i może zaniechać podejmowania dalszych działań zmierzających do dochodzenia kwoty
nieautoryzowanej transakcji.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
68
(170) Mając na uwadze powyższe, przyjąć należy, że uprawdopodobniono stosowanie przez Spółkę
praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w punkcie I.2 i I.3
sentencji decyzji.
Złożenie zobowiązania przez Bank i nałożenie przez Prezesa UOKiK obowiązku
wykonania tego zobowiązania
(171) W toku postępowania Spółka złożyła wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej na podstawie
art. 28 uokik. Uwzględniając uwagi Prezesa Urzędu Bank zmodyfikował
złożony wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej. Treść zobowiązania Banku została
przedstawiona w pkt. I sentencji niniejszej decyzji.
(172) Treść zobowiązania jest jednoznaczna i precyzyjna oraz umożliwia skontrolowanie jego
wykonania. Przedmiot zobowiązania pozostaje w bezpośrednim związku z zarzucanymi przez
Prezesa Urzędu praktykami. Należy zauważyć, że pomimo wprowadzonych zmian w praktyce
dotyczącej rozpatrywania zgłoszeń dotyczących nieautoryzowanych transakcji płatniczych,
Bank zobowiązał się do wprowadzenia dalszych zmian w procedurach związanych
z nieautoryzowanymi transakcjami płatniczymi, aby w pełni urzeczywistnić standard
procedury zgodny z oczekiwaniami Prezesa Urzędu. Ponadto, Bank zobowiązał się do
usunięcia istniejących skutków uprawdopodobnionej praktyki także poprzez ponowną
analizę reklamacji rozpatrzonych negatywnie w zakresie reklamacji zgłoszonych przez
konsumentów w okresie od 16 listopada 2022 r. do dnia wdrożenia nowych procedur na
warunkach i w terminach wskazanych w sentencji przedmiotowej Decyzji.
(173) Zdaniem Prezesa Urzędu, zaproponowane działania Banku są zasadne i proporcjonalne środki
usunięcia skutków naruszenia w niniejszym stanie faktycznym, gdyż odnoszą się do grona
konsumentów (klientów Spółki), których reklamacje zostały rozpatrzone negatywnie
i uwzględniają w przedmiotowym stanie faktycznym stopień naruszenia i jego realny wpływ
na podjęcie przez konsumentów decyzji dotyczącej złożenia reklamacji wobec Banku.
(174) Wdrożenie zaproponowanych przez Spółkę działań spowoduje usunięcie skutków
stosowanych praktyk w możliwie największym stopniu, a jednocześnie pozwoli
na uniknięcie czasochłonnego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie
ewentualnego postępowania sądowego w procesie odwoławczym. Wypełnienie
wnioskowanego przez Spółkę zobowiązania pozwoli osiągnąć podstawowe cele decyzji
zobowiązującej, a mianowicie szybkość i efektywność załatwienia sprawy z jednoczesnym
usunięciem skutków ekonomicznych dla konsumentów, a zatem dla dobra interesu
publicznego.
(175) W sytuacji niewykonania zobowiązania przez Spółkę Prezes Urzędu może podjąć stosowne
działania w ramach kompetencji posiadanych na podstawie przepisów ustawy o ochronie
konkurencji i konsumentów.
(176) Mając powyższe na uwadze Prezes UOKiK uznał za celowe nałożenie na Spółkę obowiązku
wykonania przedłożonego zobowiązania. Tym samym spełnione zostały warunki niezbędne
do wydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji
i konsumentów.
(177) Wobec powyższego Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie I sentencji decyzji.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
69
Nałożenie przez Prezesa UOKiK na przedsiębiorcę obowiązku składania informacji
o stopniu realizacji zobowiązania
(178) Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów elementem
obligatoryjnym decyzji zobowiązującej jest nałożenie przez Prezesa Urzędu obowiązku
składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązania.
(179) Na podstawie tego przepisu Spółka została zobowiązana do złożenia – w terminach
wskazanych w punkcie II sentencji niniejszej Decyzji – informacji o stopniu realizacji
ww. zobowiązania i dowodów potwierdzających jego wykonanie.
(180) W ocenie Prezesa Urzędu termin wskazany w punkcie II sentencji niniejszej decyzji jest
wystarczające do tego, aby Prezes Urzędu uzyskał wyczerpujące informacje o stopniu
realizacji zobowiązania, które Spółka zobligowana jest wykonać. Wyznaczony termin
dotyczący przekazania informacji o stopniu realizacji zobowiązania jest racjonalny, biorąc
pod uwagę liczbę i formę obowiązków, jakie Bank przyjął do wykonania oraz wykonalny,
biorąc pod uwagę możliwości Spółki. Jednocześnie termin ten umożliwi Prezesowi Urzędu
odpowiednią weryfikację realizacji zobowiązania przez Spółkę.
(181) Wobec powyższego Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie II sentencji Decyzji.
Pouczenia
(182) Stosownie do treści art. 81 ust. 1 uokik w związku z art. 47928 § 2 ustawy z dnia
17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468 z późn. zm.;
dalej: „KPC”) od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie
– Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do
Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów terminie
miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku: ul
Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk.
(183) Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1228 z późn. zm.; dalej:
„ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych”), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł. Opłatę od
odwołania należy uiścić na rachunek bankowy Sądu Okręgowego w Warszawie albo w kasie
tego sądu lub w inny sposób, zgodnie z informacjami podanymi przez Sąd. Na stronie
internetowej Sądu Okręgowego w Warszawie oraz na tablicy ogłoszeń w budynku Sądu
dostępne są informacje o: 1) funkcjonujących kasach sądu, w których można uiścić opłatę
sądową; 2) możliwych sposobach uiszczania opłat sądowych w formie bezgotówkowej; 3)
numerach rachunków bieżących dochodów sądu, na które można dokonywać wpłat.
(184) Zgodnie z art. 103 ust. 1-2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd może
przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej
niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie
ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Spółka handlowa powinna dodatkowo wykazać
także, że jej wspólnicy albo akcjonariusze nie mają dostatecznych środków na zwiększenie
majątku spółki lub udzielenie spółce pożyczki.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
70
(185) Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek
o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie
do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy.
(186) Jak stanowi art. 117 § 1 KPC strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych
w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.
(187) Zgodnie z art. 117 § 3 KPC osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa
przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać
ustanowienia
adwokata
lub
radcy
prawnego
jeżeli
wykaże,
że
nie
ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy
prawnego.
(188) W myśl art. 117 § 4 KPC wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza
wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie
lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy.
Otrzymują:
- Bank Millennium S.A.
Ul. Żaryna 2a, 02-593 Warszawa
- a/a
Z upoważnienia
Prezesa
Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów
Piotr Czarnecki
radca prawny
Delegatury w Gdańsku
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Delegatura Urzędu w Gdańsku
ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk
tel.58 346 29 32
[email protected] www.uokik.gov.pl
71